Od stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4 tys. do 7
tys. zł. Samo pokrycie kosztów pochówku nie gwarantuje automatycznej wypłaty
pełnej kwoty. ZUS przypomina o zasadach, które decydują o przyznaniu wsparcia.
Zasiłek pogrzebowy przez lata wynosił 4 tys. zł. Kwota ta
obowiązywała od marca 2011 roku.
Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie jest wyższe o 3 tys. zł i
wynosi 7 tys. zł. Przepisy przewidują również jego waloryzację od 1 marca,
jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
Od stycznia do września 2026 r. w całym kraju wypłacono 299,1
tys. zasiłków pogrzebowych, na kwotę 1 mld 870 mln zł, a przeciętna wypłata
wyniosła 6 252,67 zł.
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?
O świadczenie może ubiegać się osoba, która pokryła koszty
pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS, emeryta, rencisty lub członka rodziny
świadczeniobiorcy. Zasiłek przysługuje również po śmierci osoby, która nie
miała jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci
spełniała warunki do jej przyznania.
Do członków rodziny zalicza się m.in. małżonka, również
będącego w separacji, rodziców, dzieci, rodzeństwo, dziadków i wnuki. W tej
grupie są także m.in. ojczym, macocha, dzieci przysposobione, dzieci drugiego
małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej.
Zasiłek może otrzymać także osoba niespokrewniona ze zmarłym,
pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy osoba prawna kościoła lub
związku wyznaniowego, jeśli ponieśli koszty pogrzebu.
Kto otrzyma pełne 7 tys. zł?
Wiele osób błędnie zakłada, że nowa kwota 7 tys. zł należy
się każdemu organizatorowi pogrzebu. Przepisy wyraźnie dzielą jednak
wnioskodawców na dwie grupy, co ma też wpływ na wysokość wypłaty.
– Jeśli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny zmarłego,
otrzyma on pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na
pochówek. Inaczej jest w przypadku osób spoza rodziny oraz instytucji. ZUS
zwróci im udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł. Dla przykładu:
jeśli rachunki przedstawione do ZUS wyniosły np. 5 tys. zł, to w przypadku
wnioskodawcy - członka rodziny – ZUS
wypłaci 7 tys. zł, a jeśli pogrzeb opłacił np. sąsiad – to ZUS wypłaci tej
osobie 5 tys. zł. Ważna informacja, jeśli pogrzeb zapłaciło kilka osób lub
podmiotów, zasiłek zostanie podzielony proporcjonalnie do poniesionych kosztów
– tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie
śląskim.
Za jakie wydatki ZUS wypłaci zasiłek?
Przy ustalaniu prawa do świadczenia ZUS bierze pod uwagę
wydatki bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia
pogrzebu. Nie wszystkie koszty można jednak uwzględnić. Częstym błędem jest
przedstawianie rachunków za usługi, których przepisy nie obejmują. Do
refundacji nie zostaną zaliczone wydatki na zakup pomnika lub nagrobka,
organizację stypy (konsolacji) czy opłatę dla zakładu pogrzebowego za samo
złożenie dokumentów w ZUS. Co ważne, prawo do zasiłku nie przysługuje, jeśli
jedynym przedstawionym dokumentem jest faktura za kwiaty. Jeżeli istnieją
przyczyny uniemożliwiające przedłożenie rachunku za trumnę lub urnę, należy to
wyjaśnić.
Jak otrzymać zasiłek pogrzebowy?
- Aby otrzymać pieniądze za pokrycie kosztów pogrzebu, należy
złożyć wniosek Z-12. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS, wysłać dokumenty
pocztą, przekazać przez eZUS lub skorzystać z pośrednictwa upoważnionego zakładu pogrzebowego – wskazuje
rzeczniczka.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane w danej
sytuacji, przede wszystkim rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu.
W określonych przypadkach potrzebne będą także dokumenty dotyczące zgonu lub
martwego urodzenia dziecka. Jeśli dziecko było umieszczone
w rodzinie zastępczej, należy przedstawić zaświadczenie
potwierdzające ten fakt. W przypadku dokumentów sporządzonych za granicą trzeba
dołączyć również odpowiedni akt zgonu lub akt urodzenia dziecka, które urodziło
się martwe.
Jeśli ZUS nie będzie mógł samodzielnie potwierdzić
pokrewieństwa ze zmarłym, poprosi o dodatkowe dokumenty. Na ich dostarczenie
wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.
Pilnuj terminów
Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12
miesięcy od dnia śmierci osoby, której pochówek został opłacony. Po tym
terminie prawo do świadczenia co do zasady wygasa. Wyjątek dotyczy sytuacji,
gdy wcześniejsze złożenie dokumentów było niemożliwe, np. z powodu późniejszego
odnalezienia lub zidentyfikowania zmarłego albo innych przyczyn całkowicie
niezależnych od osoby, która poniosła koszty pogrzebu. Wówczas termin wynosi 12
miesięcy od dnia pogrzebu. Przyczynę opóźnienia trzeba potwierdzić odpowiednim
dokumentem, np. zaświadczeniem policji lub prokuratury.
Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim
(fot: pixabay.com,)
