Wypadek
przy pracy czy choroba zawodowa to nie tylko stres i ból, ale często także
długa droga do odzyskania sprawności. Od 1 kwietnia ubezpieczeni mogą liczyć na
wyższą rekompensatę finansową w postaci jednorazowego odszkodowania. Nowa stawa
za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wynosi 1781
zł. W ubiegłym roku w województwie śląskim ZUS wypłacił ponad 5,6 tys.
jednorazowych odszkodowań na kwotę 58,4 mln zł.
Każdego
roku kwoty jednorazowych odszkodowań są aktualizowane i ustalane w oparciu o
wysokość przeciętnego wynagrodzenia (1 proc. stałego lub długotrwałego
uszczerbku na zdrowiu jest równa wysokości 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia).
Nowe stawki obowiązują w okresie od 1 kwietnia danego roku do 31 marca roku
następnego. Od 1 kwietnia 2026 r. za każdy procent uszczerbku na zdrowiu
przysługuje 1781 zł.
-
Osoby, które są objęte ubezpieczeniem wypadkowym i doznały stałego lub
długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby
zawodowej, mogą starać się o jednorazowe odszkodowanie. O to świadczenie mogą
ubiegać się także uprawnieni członkowie rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku
przy pracy czy choroby zawodowej – informuje Beata Kopczyńska, regionalna
rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
Tylko
w województwie śląskim w 2025 roku ZUS wypłacił ponad 5,6 tys. jednorazowych
odszkodowań wypadkowych w łącznej kwocie przekraczającej 58,4 mln zł, a w skali
całego kraju 409 mln złotych.
Jakie
dokumenty?
Świadczenie
nie jest wypłacane z urzędu. W celu uzyskania odszkodowania, należy złożyć do
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kompletny
wniosek. Powinien on zawierać, m.in.:
·
wniosek o jednorazowe odszkodowanie,
·
protokół powypadkowy wraz z dokumentacją, sporządzony i
zatwierdzony przez zakład pracy lub kartę wypadku
·
wypełniony przez lekarza druk OL-9, zawierający adnotację, że
leczenie i rehabilitacja zostały zakończone.
Odszkodowanie
po zakończonym leczeniu
-
Po zakończeniu przez pacjenta leczenia lub rehabilitacji oraz po dostarczeniu
kompletnej dokumentacji do ZUS, stopień uszczerbku na zdrowiu oraz jego związek
z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ocenia lekarz orzecznik ZUS lub
komisja lekarska ZUS. ZUS wydaje decyzję, przyznającą lub odmawiającą prawa do
świadczenia, w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika lub
komisji lekarskiej albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do
wydania decyzji. Odszkodowanie wypłacane jest w terminie 30 dni od dnia wydania
decyzji – dodaje rzeczniczka.
Nowe
stawki jednorazowego odszkodowania
W
okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 marca 2027 r. kwoty jednorazowych
odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynoszą:
1)
1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (art.
12 ust. 1 ustawy);
2)
1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z
tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych (art.
12 ust. 2 ustawy);
3)
31 162 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz
niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego (art. 12 ust. 3
ustawy);
4)
31 162 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz
niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia
rencisty (art. 12 ust. 4 ustawy);
5)
160 264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony małżonek lub
dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty (art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy);
6)
80 132 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony członek
rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko
(art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy);
7)
160 264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie
małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz
31 162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z
tych dzieci (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy);
8)
160 264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawnionych
równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz
31 162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i
każde następne dziecko (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy);
9)
31 162 zł, jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są
uprawnieni równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub
rencisty, każdemu z nich niezależnie od odszkodowania przysługującego
małżonkowi lub dzieciom (art. 14 ust. 3 ustawy);
10)
80 132 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie
rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz
31 162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i
każdego następnego uprawnionego (art. 14 ust. 4 ustawy).
Kiedy
jednorazowe odszkodowanie się nie należy
Warto
pamiętać o tym, że system chroni tych, którzy przestrzegają zasad. Jednorazowe
odszkodowanie nie należy się pracownikowi jeśli wyłączną przyczyną wypadku było
udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów bhp spowodowane przez
niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Pieniędzy nie dostanie również
pracownik, który był pod wpływem alkoholu lub substancji psychotropowych i
przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Nie dotyczy to
wypadków ze skutkiem śmiertelnym.
Beata Kopczyńska, Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS w województwie śląskim