Kolejne uproszczenia w zasiłkach – mniej dokumentów i formalności

24 października 2026 roku weszły w życie nowe przepisy, które określają jakie informacje i dokumenty są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku. Nowe rozporządzenie zastępuje stare zasady sprzed 11 lat. Zmiany oznaczają uproszczenie procedur i mniej dokumentów.  

 

- Zmiany dotyczą przede wszystkim wniosków, zaświadczeń i innych dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków. Formularze Z-15a i Z-15b zastąpi jeden wniosek - Z-15. Ponadto  w nowym formularzu zamiast pytań o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy pracuje w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie, za który ubiega się o zasiłek, nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie śląskim.

 

Jeden formularz o zasiłek macierzyński

Kolejną ważną zmianą jest konsolidacja wniosków o zasiłek macierzyński. Dotychczasowe formularze ZAM, ZUR i ZAO zostają zastąpione jednym uniwersalnym drukiem ZAM. Będzie on obsługiwał wszystkie rodzaje urlopów związanych z rodzicielstwem: macierzyński, rodzicielski, ojcowski oraz ich formy uzupełniające. Osoba, która składa wniosek, wypełni część formularza, która dotyczy konkretnego okresu urlopu.

- Zmieni się także sposób dokumentowania urodzenia dziecka. Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie będzie musiał dołączać do wniosku skróconego odpisu aktu urodzenia. ZUS pobierze akt na podstawie imienia i nazwiska oraz daty i miejsca urodzenia dziecka oraz danych rodzica wnioskującego o przyznanie zasiłku – wyjaśnia rzeczniczka.

Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca zakład pracy (płatnik składek), skrócony odpis aktu urodzenia nadal trzeba będzie dołączyć do wniosku.

 Bez zaświadczenia Z-3b dla przedsiębiorców

Zmiany to także ułatwienie dla samych przedsiębiorców. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby z nimi współpracujące, duchowni opłacające składki na własne ubezpieczenia oraz marynarze zostają całkowicie zwolnieni z obowiązku składania zaświadczenia płatnika składek (Z-3b). Od teraz ZUS rozpatrzy prawo do świadczenia wyłącznie na podstawie samego wniosku o zasiłek oraz pozostałych wymaganych dokumentów.

 Zmiany także w innych formularzach

Nowe przepisy zmieniają również formularze ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a. Ich wzory zostaną dostosowane do nowych zasad ustalania prawa do zasiłków. Nowe i zaktualizowane formularze ZUS udostępnił na swojej stronie internetowej 24 października. Na portalu eZUS pojawią się w połowie listopada.

– Chcę uspokoić naszych klientów, że proces przejścia na nowe formularze będzie płynny. Do czasu pełnej aktualizacji systemu eZUS w połowie listopada, podstawą do przyznania świadczeń będą zarówno dotychczasowe formularze dostępne elektronicznie, jak i nowe druki pobrane ze strony internetowej – zapewnia rzeczniczka.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim