19 sierpnia br. do sprzedaży trafi prawdziwa perełka jubileuszowa, czyli walor kolekcjonerski, ponownie będzie można też nabyć okolicznościowe wydawnictwo albumowe "Od Starej do Nowej Częstochowy", a Encyklopedia Częstochowy wzbogaci się o 200 nowych haseł.
Dla miłośników zabytkowych pojazdów przygotowano tego dnia przejazd tramwajem. Jest też plan nazwania wiaduktu w ciągu Alei.
WYSTAWA W PLENERZE
Przygotowana przez Archiwum Państwowe w Częstochowie wystawa plenerowa ...podniesiona do miast wielkich... czyli o połączeniu Starej i Nowej Częstochowy na 32 posterach prezentuje historię Częstochowy. Ekspozycja została podzielona na trzy części: pierwsza opowiada o historii Starej i Nowej Częstochowy, o mieszkańcach i urbanistyce, część druga dotyczy momentu zwrotnego, czyli połączenia dwóch organizmów miejskich w jeden, ostatnia poświęcona jest rozwojowi miasta, jaki nastąpił po połączeniu. Zaprezentowane materiały archiwalne pochodzą ze zbiorów Archiwum Państwowego w Częstochowie, Archiwum Głównego Akt Dawnych, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Jasnogórskiego, a także ze zbiorów Muzeum Częstochowskiego, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku, a także Mazowieckiej i Śląskiej Biblioteki Cyfrowej.
Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających do 18 października br. na Placu Biegańskiego. Jej otwarcie odbędzie się 19 sierpnia 2026 r. o godz. 11:00.
MAPY W RATUSZU
Na ekspozycji Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia prezentowane są oryginalne plany miasta Częstochowy znajdujące się w zbiorach Działu Historii i Biblioteki Muzeum Częstochowskiego, datowane od 1819 r. po okres PRL, w tym po raz pierwszy dwa plany poddane niedawnej konserwacji: Plan Sytuacyjny Miasta Nowej Częstochowy wraz z przedmieściem Św. Barbary (1823) i Plan Geometryczny Gruntów Folwarku Wójtostwa Częstochowskiego (1827). Eksponowane plany pokazują zmiany urbanistyczne miasta od XIX w. do czasów współczesnych. Obok nich znajdują się wybrane archiwalia pochodzące z Archiwum Państwowego w Częstochowie, Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oraz Archiwum Państwowego w Łodzi, związane z połączeniem i rozbudową miasta, w tym budową Ratusza. Wystawę wzbogacają również fragmenty XIX-wiecznych przewodników opisujących miasto i jego mieszkańców.
Ekspozycja "Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia" będzie prezentowana w Ratuszu od 19 sierpnia do 18 października br., wernisaż odbędzie się 19 sierpnia o godz. 11:30. Jej kuratorką jest Małgorzata Szczęsna kierująca Działem Historii w Muzeum Częstochowskim. Projekt przygotowano we współpracy z Archiwum Państwowym i Urzędem Miasta Częstochowy.
2 RAZY PO 100 MEDALIKÓW
Z okazji jubileuszu powstał bon kolekcjonerski wyprodukowany przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych według projektu Agnieszki Próchniak (PWPW) i Natalii Muranowicz (Urząd Miasta Częstochowy). Jubileuszowy charakter emisji walorów podkreśla pomysł dwóch bonów o nominale 100 MEDALIKÓW, które razem tworzą komplet na 200-lecie o nominale 200 MEDALIKÓW i zestawiony napis CZĘSTO-CHOWA. To pierwsze tego typu rozwiązanie kolekcjonerskie w Polsce. Do sprzedaży trafi w sumie 400 sztuk, po 200 sztuk każdego wariantu. Bony będą dostępne od 19 sierpnia w siedzibie Częstochowskiej Organizacji Turystycznej przy ul. 7 Kamienic 4, a od 22 sierpnia również online na stronie CzOT. Jeden walor w cenie 50 zł.
ROZCHWYTYWANY PRZEWODNIK
Promocja jubileuszowego albumu "Od Starej do Nowej Częstochowy" miała miejsce 3 lutego tego roku. Nakład rozszedł się błyskawicznie. W związku z ogromnym zainteresowaniem tą bogato ilustrowaną dawnymi i współczesnymi zdjęciami publikacją pod redakcją dra Juliusza Sętowskiego, jej dodruk pojawi się ponownie w sprzedaży 19 sierpnia w cenie 50 zł. Do nabycia w Ratuszu oraz w sklepie internetowym Muzeum Częstochowskiego. Wydawnictwo Muzeum powstało we współpracy z Urzędem Miasta Częstochowy i z powodzeniem może służyć jako przewodnik do spacerów po Alejach i okolicach niegdyś Starej i Nowej Częstochowy.
ENCYKLOPEDYCZNE WZMOŻENIE
W rocznicę w internetowej Encyklopedii Częstochowy pojawi się 200 nowych haseł. Encyklopedia Częstochowy powstała w 2020 r. z okazji 800 lat dziejów pisanych miasta. Znalazło się w niej ówcześnie 800 haseł przygotowanych przez Ośrodek Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego. Na 200-lecie połączenia Starej i Nowej Częstochowy wzbogaci się ona o 200 kolejnych rekordów na stronie.
PATRON ALEJOWEGO WIADUKTU
W ramach obchodów 200-lecia Nowoczesnej Częstochowy miasto proponuje nadanie wiaduktowi w ciągu Alei Najświętszej Maryi Panny imienia Jana Bernharda – inżyniera, który odegrał istotną rolę w kształtowaniu współczesnego układu urbanistycznego Częstochowy.
To właśnie Bernhard od 1818 roku prowadził prace związane z wytyczeniem arterii łączącej Starą i Nową Częstochowę, dzisiejszej Alei Najświętszej Maryi Panny. Działania te miały duże znaczenie dla późniejszego rozwoju miasta i procesu jego połączenia zakończonego w 1826 roku.
Choć sam wiadukt powstał już po śmierci Bernharda, jest ważnym elementem Alei i jednym z charakterystycznych punktów centrum Częstochowy. Nadanie mu imienia Jana Bernharda będzie symbolicznym przypomnieniem postaci, której praca znacząco wpłynęła na przestrzenny rozwój miasta. Propozycja uzyskała pozytywną opinię Zespołu ds. Nazewnictwa Obiektów Miejskich oraz Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy. Decyzję w sprawie patrona podejmie Rada Miasta Częstochowy podczas sierpniowej sesji.
PRZEJAZD ZABYTKIEM
W najbliższą środę w godzinach 16-19 będzie okazja przejażdżki tramwajem 102Na, który będzie kursował trasą przypisaną do linii nr 3. O rozkładzie jazdy poinformujemy w osobnym komunikacie.
HISTORYCZNIE
Do początku lat dwudziestych XIX w. funkcjonowały obok siebie Stara Częstochowa oraz Nowa Częstochowa z Jasną Górą. W 1823 r. inżynier wojewódzki Jan Bernhard opracował plan urbanistyczny zakładający zespolenie obu miast. Głównym elementem projektu było wytyczenie dzisiejszej Alei Najświętszej Maryi Panny, która połączyła oba ośrodki i stworzyła nowy układ przestrzenny miejscowości. Powstały wówczas liczne parcele przeznaczone pod zabudowę mieszkalną oraz nowe place publiczne: Plac Podjasnogórski, Plac Św. Jakuba (obecnie Plac Biegańskiego) i Nowy Rynek (dzisiejszy Plac Daszyńskiego).
Oficjalne zatwierdzenie połączenia nastąpiło 19 sierpnia 1826 r. decyzją Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego. Częstochowa otrzymała wówczas prawa przysługujące miastom wojewódzkim. Połączenie przyspieszyło rozwój gospodarczy i urbanistyczny Częstochowy. Obie części miasta znacznie się różniły. Częstochówka opierała się głównie na rolnictwie i handlu dewocjonaliami, natomiast Stara Częstochowa rozwijała rzemiosło i przemysł. Połączenie wymagało więc przebudowy miasta, wyburzeń oraz uporządkowania kwestii własnościowych. W kolejnych latach realizowano plany rozbudowy. W 1827 r. uruchomiono pierwsze oświetlenie uliczne. Wzniesiono również najważniejsze budynki użyteczności publicznej, w tym Ratusz, w którym dziś Muzeum Częstochowskie pokazuje wystawy.
Źródło: UM
