Dorabiałeś do renty lub wcześniejszej emerytury? Rozlicz się z ZUS

Renciści i wcześniejsi emeryci, którzy w ubiegłym roku dorabiali do swoich świadczeń, muszą do 28 lutego powiadomić ZUS o dodatkowych przychodach w 2022 r. Informacja ta jest potrzebna, aby ZUS mógł ustalić, czy wypłacał świadczenie w prawidłowej wysokości.

Z takich dodatkowych zarobków za ubiegły rok muszą się rozliczyć renciści i emeryci, którzy nie ukończyli powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn). Zgodnie z przepisami, tych świadczeniobiorców, obowiązują limity w dorabianiu do świadczeń. Wypłata wcześniejszej emerytury bądź renty może być zmniejszona lub zawieszona, jeśli ustalone limity dorabiania zostaną przekroczone.  

- Co istotne informacja ta dotyczy przychodów, od których są opłacane obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne np. z umowy o pracę, zlecenia, czy działalności gospodarczej. Rozliczeniu podlegają również przychody z pracy za granicą, czy z tytułu bycia członkiem rady nadzorczej. Przedstawiona przez świadczeniobiorcę informacja jest potrzebna do tego, aby ZUS mógł ustalić, czy w ubiegłym roku wypłacał świadczenie we właściwej wysokości– wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa śląskiego.

Zaświadczenie z zakładu pracy o swoich przychodach z 2022 roku należy złożyć w ZUS do końca lutego. Najlepiej jeśli podana kwota będzie w rozbiciu na poszczególne miesiące. Dzięki temu ZUS będzie mógł rozliczyć świadczenia w najkorzystniejszy dla klienta sposób: rocznie lub miesięcznie. Na podstawie tych dokumentów ZUS porówna przychód z granicznymi kwotami przychodu dla 2022 r. albo kwotami przychodu dla poszczególnych miesięcy. - Osoby, które prowadzą własną działalność gospodarczą, składają samodzielne oświadczenie. Ich przychodem jest deklarowana podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – dodaje rzeczniczka.

Kto nie musi rozliczać przychodu

Co do zasady emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny wynoszący 60 lat – kobiety, 65 lat – mężczyźni mogą dorabiać bez ograniczeń i nie muszą informować ZUS-u o zarobkach.

Jeśli jednak osiągnęli ten wiek w trakcie 2022 roku, to muszą rozliczyć się w ZUS z zarobków uzyskanych w miesiącach przed ukończeniem wieku emerytalnego.

Limity w dorabianiu nie dotyczą także osób pobierających rentę rodzinną,  która kwotowo jest korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego. Wysokością przychodów nie muszą przejmować się także osoby, które otrzymują emeryturę częściową, rentę inwalidy wojennego, inwalidy wojskowego, których niezdolność do pracy związana jest ze służbą wojskową lub rentę rodzinną po takim inwalidzie. Informacji o zarobkach nie muszą także składać uczniowie szkół ponadpodstawowych i studenci, którzy nie ukończyli 26 lat, a pobierają rentę rodzinną i są zatrudnieni na umowie zlecenia lub agencyjnej. Wyjątek stanowią uczniowie pobierający renty socjalne.

Beata Kopczyńska regionalny rzecznik prasowy województwa śląskiego

 

 

Nowe, korzystniejsze limity od grudnia

Od 1 grudnia wcześniejsi emeryci i renciści będą mogli więcej dorobić do swojego świadczenia. Zmieniają się limity granicznych kwot przychodów. Są one korzystniejsze niż w poprzednim kwartale.

 -Każdy emeryt czy rencista, jeśli ma chęć i możliwość, ma prawo pracować jednocześnie pobierając świadczenie. Niektórzy jednak powinni uważać na tzw. graniczne kwoty przychodu, które zmieniają się co trzy miesiące, bowiem ich przekroczenie może spowodować, że ZUS zmniejszy lub zawiesi wypłatę wcześniejszej emerytury bądź renty – informuje Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego.

Nowe kwoty

Nowe graniczne kwoty przychodu będą obowiązywać od początku grudnia 2021 r. do końca lutego 2022 r.

W porównaniu do poprzedniego kwartału są wyższe i w zależności od tego, czy nie przekroczyliśmy pierwszego czy też drugiego progu limitu możemy zarobić więcej o ok. 100  zł lub 200 zł. Od 1 grudnia kwota do której można dorabiać bez ograniczeń to 3960,20 zł brutto, czyli 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Natomiast świadczeniobiorca, którego zarobki będą powyżej 3960,20 zł brutto a nie będą przekraczać 7354,50 zł brutto wówczas pobierana emerytura czy renta zostanie pomniejszona o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia. Natomiast osoby zarabiające powyżej  130 proc. przeciętnego wynagrodzenia (tj. 7354,50 zł brutto) ich świadczenie zostanie zawieszone.

Kwota maksymalnego zmniejszenia wynosi obecnie 646,67 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 485,04 zł dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy i 549,71 zł - dla rent rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba.

Renta socjalna po staremu i po zmianach

Inaczej jest w przypadku renty socjalnej. - Renta socjalna zostanie zawieszona po przekroczeniu 3960,20 zł brutto przychodu. Od stycznia 2022 r. zmienią się zasady zawieszania renty socjalnej. I wówczas będą już stosowane te same zasady co do renty z tytułu niezdolności do pracy. Dla wielu rencistów będzie to oznaczało możliwość pobierania renty socjalnej w pełnej lub zmniejszonej wysokości – tłumaczy rzeczniczka.

Kto może dorabiać bez ograniczeń

Emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny, czyli 60 lat kobiety i 65 mężczyźni lat, mogą dorabiać do swojej emerytury bez ograniczeń i nie muszą martwić się o rozliczenia z ZUS. Wyjątek od tej zasady stanowią ci emeryci, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego, czyli do 1250,88 zł brutto. Wówczas, jeżeli przychód z tytułu pracy przekroczy wysokość kwoty podwyższenia do minimum to, emerytura będzie wypłacana w niższej kwocie, a więc bez dopłaty do wysokości minimalnej.

Bez ograniczeń mogą również dorabiać niektórzy renciści. Chodzi o osoby, które pobierają renty dla inwalidów wojennych, inwalidów wojskowych, których niezdolność do pracy związana jest ze służbą wojskową.

Ten przywilej dotyczy również rent rodzinnych przysługujących po uprawnionych do tych świadczeń.

Jeżeli osoba pobiera rentę rodzinną, która jest kwotowo korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego – również może zarobkować bez ograniczeń.

 

Wyższe limity dla świadczeniobiorców

Od czerwca zmieniają się limity zarobkowe dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Teraz są one wyższe, więc seniorzy mogą dorobić więcej do swoich świadczeń. Nowe kwoty obowiązywać będą przez trzy miesiące, od początku czerwca do końca sierpnia.

- Emeryci, którzy nie ukończyli powszechnego wieku emerytalnego oraz renciści jak najbardziej mogą dorabiać do swoich świadczeń, muszą jednak pamiętać o tym, że przepisy ustalają limity przychodów, których przekroczenie może spowodować zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia. Bez żadnych konsekwencji mogą dorobić do wysokości 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Od 1 czerwca jest to kwota 3977,10 zł. To o ponad 156 zł więcej niż w poprzednim kwartale - informuje Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego.

Zmniejszenie czy zawieszenie wypłaty świadczenia

Jeśli przychód świadczeniobiorcy przekroczy próg 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ale będzie niższy od 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (obecnie 7386,10 zł), to świadczenie zostanie zmniejszone o kwotę przekroczenia, nie więcej jednak niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia. Kwota maksymalnego zmniejszenia wynosi 646,67 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 485,04 zł dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy i 549,71 zł - dla rent rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba.

W sytuacji, gdy miesięczny przychód świadczeniobiorcy przekroczy 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia ( od 1 czerwca - 7386,10 zł) to wypłata emerytury czy renty za dany miesiąc jest zawieszona.
- Takie zasady dotyczą wcześniejszych emerytów i osób pobierających renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinne. Inaczej jest w przypadku renty socjalnej. Renta socjalna zostanie zawieszona, jeśli przychód przekroczy 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 3977,10 zł - dodaje rzeczniczka.

Kogo nie obowiązują limity przychodu

O limitach muszą pamiętać wcześniejsi emeryci, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny).  Emeryci, którzy ukończyli ten określony wiek, mogą dorabiać do swojej emerytury bez ograniczeń i nie muszą informować ZUS o tym, że osiągają dodatkowe przychody. - Wyjątek od tej zasady stanowią ci emeryci, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego (od marca 1250,88 zł brutto).  Wówczas, jeżeli przychód z tytułu pracy przekroczy wysokość kwoty podwyższenia do minimalnej emerytury, emerytura za dany okres będzie wypłacana w niższej kwocie, tj. bez dopłaty do minimum – dodaje rzeczniczka.

Bez ograniczeń mogą również dorabiać niektórzy renciści. Chodzi o osoby, które pobierają renty dla inwalidów wojennych, inwalidów wojskowych, których niezdolność do pracy związana jest ze służbą wojskową. Ten przywilej dotyczy również rent rodzinnych przysługujących po uprawnionych do tych świadczeń.

Zmiana progu co trzy miesiące

Progi przychodów zmieniają się raz na kwartał i zależą od wysokości przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Obecne limity obowiązywać będą do końca sierpnia.

 Beata Kopczyńska regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego

Świadczenie wyrównawcze dla opozycjonistów

Od 15 października, osoby posiadające status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, będą mogły ubiegać się o świadczenie wyrównawcze, jeśli pobierają: emeryturę, rentę inwalidzką albo rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości niższej niż 2 400 zł. 

Aby otrzymać świadczenie wyrównawcze trzeba złożyć wniosek, do którego należy dołączyć decyzję potwierdzającą status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. - Osoba uprawniona do emerytury lub renty zagranicznej albo innego świadczenia zagranicznego o podobnym charakterze musi także złożyć w ZUS dokument potwierdzający prawo do tych świadczeń i ich wysokość. Wystawia go zagraniczna instytucja właściwa do spraw emerytalno-rentowych - informuje Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego.

Świadczenie wyrównawcze przysługuje w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą 2.400 zł a kwotą pobieranej emerytury lub renty. Przez kwotę emerytury lub renty rozumie się wysokość pobieranej emerytury lub renty brutto lub sumę tych świadczeń, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych. Nie wlicza się do niej dodatku pielęgnacyjnego oraz innych dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń.

Wniosek o świadczenie wyrównawcze (na druku ER-SWA ) można złożyć w każdej placówce ZUS. Decyzję w sprawie świadczenia wyda placówka ZUS, która przyznała lub wypłaca świadczenie emerytalno-rentowe.

Beata Kopczyńska regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego