Od kwietnia wyższe stawki odszkodowań za wypadek w pracy

 Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych od 1 kwietnia będą wyższe. Za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczony otrzyma 1431 zł, to o 162 zł więcej niż dotychczas. Do 128  799 zł wzrasta kwota jednorazowego odszkodowania dla małżonka lub dziecka w sytuacji śmierci ubezpieczonego. 

Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej jest najpopularniejszym świadczeniem wypadkowym. Tylko w 2023 roku ZUS wypłacił 42,7 tys. jednorazowych odszkodowań na łączną kwotę ponad 355 mln zł. Przeciętna wysokość odszkodowania w ubiegłym roku wyniosła 8,3 tys. zł.

Dla kogo jednorazowe odszkodowanie

O jednorazowe odszkodowanie z ZUS-u mogą ubiegać się osoby objęte ubezpieczeniem wypadkowym, które z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznały uszczerbku na zdrowiu. - W niektórych przypadkach mogą otrzymać odszkodowanie nawet  dwa razy, gdy stan zdrowia pogorszył się o co najmniej 10 proc. i jest następstwem wcześniejszego wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Co ważne, prawo do odszkodowania mają także uprawnieni członkowie rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Ile wynosi jednorazowe odszkodowanie?

Wysokość kwot jednorazowego odszkodowania jest aktualizowana  co roku. Od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r. będą obowiązywać nowe, wyższe stawki. Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku to 1431 zł. Ostateczna suma do wypłaty dla ubezpieczonego zależy  od procentowego uszczerbku na zdrowiu, który określa lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS. Na przykład, gdy lekarz orzecznik ustali 5-procentowy uszczerbek na zdrowiu, to odszkodowanie wyniesie 7155 zł.

Ponadto jeśli ubezpieczony będzie miał orzeczoną całkowitą niezdolności do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji kwota jednorazowego odszkodowania będzie wynosić 25 044 zł.

Odszkodowanie dla rodziny po śmierci ubezpieczonego

Gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, wówczas wypłacona zostanie kwota 128 799 zł. To kwota obowiązująca od 1 kwietnia. W sytuacji, gdy prawo do zadośćuczynienia mają równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, wówczas jest to już 128 799 zł, które ulega zwiększeniu o kwotę 25 044 zł na każde z tych dzieci. Odszkodowanie ustalone w łącznej kwocie dzieli się wówczas w równych częściach między uprawnionych.

Gdy do świadczenia uprawniony jest członek rodziny inny niż małżonek lub dziecko, wtedy odszkodowanie wyniesie 64 399 zł.

25 044 zł przyznawane jest w sytuacji, gdy obok małżonka lub dzieci, uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego. Mogą to być między innymi  rodzice, macocha czy ojczym, jeżeli w dniu śmierci osoby, po której należne jest odszkodowanie prowadzili z nią wspólne gospodarstwo domowe lub jeśli zmarły bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania. Każdy z nich może otrzymać tę kwotę, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom.

Sytuacje nadzwyczajne dla nieubezpieczonych

Zdarzają się także wyjątkowe sytuacje, gdzie ZUS wypłaci odszkodowanie osobom, za które nie jest odprowadzana składka wypadkowa. Dotyczy to np. ucznia, który uległ wypadkowi na lekcji wychowania fizycznego. Jednak w takiej sytuacji wypłata odszkodowania zależy od tego, czy z tytułu tego wypadku zostanie orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Jeżeli lekarz orzecznik ZUS ustali tylko sam uszczerbek na zdrowiu bez całkowitej niezdolności do pracy, to odszkodowania ZUS nie wypłaci. Wypadki w szczególnych okolicznościach dotyczą nie tylko uczniów, ale i na przykład ławnika w sądzie, czy wolontariusza. To mogą być też wypadki, gdy ratujemy czyjeś życie i zdrowie od grożącego niebezpieczeństwa jak powódź, pożar itp.

 

Beata Kopczyńska Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS w województwie śląskim

[PRACA] Więcej za wypadek w pracy

 Jednym  ze świadczeń wypłacanych z ubezpieczenia wypadkowego jest jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Od kwietnia wzrastają kwoty jednorazowego odszkodowania. Natomiast sama wysokość otrzymanej wypłaty uzależniona jest od stopnia niesprawności organizmu. W ubiegłym roku ZUS wypłacił jednorazowe odszkodowania na kwotę ponad 308 mln zł.

Przeciętna wysokość takiego odszkodowania wynosiła około 7 tys. zł. W województwie śląskim w 2021 roku wypłacono ponad 5,6 tys. odszkodowań na łączną kwotę 39 mln 914 tys. zł.

- Jednorazowe odszkodowanie jest świadczeniem, o które ubiegać się może osoba będąca objęta ubezpieczeniem wypadkowym, która na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej stała się długotrwale lub stale niezdolna do pracy. Wniosek o jednorazowe odszkodowanie poszkodowany składa dopiero po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, nigdy nie wcześniej. Natomiast pamiętać należy także o tym, że świadczenie przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa śląskiego.

 

Ile wynosi jednorazowe odszkodowanie?

Wysokość świadczenia zależy od stopnia niesprawności organizmu i wynosi 20% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
- Kwota, która przysługuje za jeden procent uszczerbku na zdrowiu, zmienia się raz w roku i jej stawka obowiązuje od 1 kwietnia danego roku do 31 marca roku następnego. Obecnie za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje 1 133 zł brutto. Wcześniej była to kwota 1033 zł brutto. Dla przykładu: osoba, u której zostanie stwierdzone 5% uszczerbku na zdrowiu, otrzyma kwotę 5665 zł brutto – wyjaśnia rzeczniczka.

 

Z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego kwota jednorazowego odszkodowania wynosi 19 819 zł brutto. Gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, wówczas wypłacona zostanie kwota 101 926 zł brutto.  Jeśli do świadczenia uprawniony jest członek rodziny inny niż małżonek lub dziecko, wtedy odszkodowanie wynosi 50 963 zł brutto. Zaś w sytuacji, gdy prawo do zadośćuczynienia mają równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, wówczas jest to już 101 926 zł brutto, które ulega zwiększeniu o kwotę  19 819 zł brutto na każde z tych dzieci. Odszkodowanie ustalone w łącznej kwocie dzieli się wówczas w równych częściach między uprawnionych. Natomiast 19 819 zł brutto przyznawane jest w sytuacji, gdy obok małżonka lub dzieci, uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego. Mogą to być miedzy innymi rodzice, macocha czy ojczym, jeżeli w dniu śmierci osoby po której należne jest odszkodowanie prowadzili z nią wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli zmarły bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania. Każdy z nich może otrzymać taką kwotę, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom.

 

Jednorazowe odszkodowanie na wniosek

ZUS nie wypłaca jednorazowego odszkodowania z urzędu. Osoba uprawniona musi wcześniej złożyć wniosek. Do wniosku należy dołączyć niezbędne dokumenty, jak m.in. zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 zawierające m.in. informacje o zakończonym procesie leczenia i rehabilitacji, wystawione nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku oraz ewentualnie dokumentacja medyczna, protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy sporządzony przez pracodawcę lub karta wypadku, czy też decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez państwowego inspektora sanitarnego.

 

Natomiast dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do jednorazowego odszkodowania po zmarłym, to m.in. dokument stwierdzający datę urodzenia i datę zgonu osoby, po której ma być przyznane jednorazowe odszkodowanie, dokument potwierdzający stopień pokrewieństwa (powinowactwa) z osobą zmarłą, odpis skrócony aktu małżeństwa, jeżeli o świadczenie ubiega się wdowa lub wdowiec, zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka, wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie, jeżeli przyznanie odszkodowania uzależnione jest od ustalenia niezdolności do pracy, zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły, jeżeli dziecko ukończyło 16 lat, dokument o ustaleniu prawa do alimentów na podstawie wyroku sądu lub ugody w odniesieniu do rodziców, osoby przysposabiającej, macochy, ojczyma (jeżeli nie pozostawali we wspólnym gospodarstwie lub osoba zmarła nie przyczyniała się do ich utrzymania).

 

Terminy decyzji i wypłaty

Po otrzymaniu tych dokumentów lekarz orzecznik ZUS luk komisja lekarska ZUS ocenia stopień uszczerbku i jego związek z wypadkiem. Przyznanie lub odmowa przyznania tego świadczenia oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji ZUS. - ZUS wydaje decyzję w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, a następnie przyznane odszkodowanie wypłaca w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji.