Czternastki ruszają we wrześniu. Nawet blisko 2 tys. zł dodatkowego wsparcia

We wrześniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpocznie wypłatę czternastych emerytur. Pełna kwota dodatkowego świadczenia wyniesie w tym roku 1978,49 zł brutto, czyli tyle, ile minimalna emerytura. Seniorzy nie muszą składać żadnych wniosków. ZUS wypłaci czternastkę automatycznie razem z emeryturą lub rentą.

Czternasta emerytura trafi do osób uprawnionych wraz z podstawowym świadczeniem. - Wypłaty rozpoczną się 1 września. Kolejne terminy to 6, 10, 15, 20 i 25 września. Osoby pobierające świadczenia przedemerytalne otrzymają dodatkowe świadczenie 1 października. Co ważne, klienci nie muszą podejmować żadnych działań. ZUS wypłaci pieniądze automatycznie razem z wrześniową emeryturą lub rentą – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Od dodatkowego świadczenia ZUS pobierze składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy na takich samych zasadach jak przy wypłacie emerytury lub renty. Czternastka pozostaje wolna od potrąceń i egzekucji komorniczych. Nie wpływa również na prawo do świadczeń uzależnionych od dochodu.

Pełna czternastka dla świadczeń do 2900 zł

- W 2026 roku pełna czternasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Taką kwotę otrzymają osoby, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Przy wyższych świadczeniach działa zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że kwota czternastki zmniejsza się o tyle, o ile emerytura lub renta przekracza 2900 zł – wyjaśnia rzeczniczka.

Przykładowo osoba pobierająca emeryturę w wysokości 3500 zł brutto otrzyma czternastkę w wysokości 1378,49 zł brutto.

Kto nie dostanie czternastki

ZUS nie wypłaci dodatkowego świadczenia, jeśli wyniesie ono mniej niż 50 zł brutto. W praktyce oznacza to, że czternastki nie otrzymają osoby, których emerytura lub renta przekracza 4828,49 zł brutto. Świadczenie nie przysługuje także osobom, które na dzień poprzedzający miesiąc wypłaty mają zawieszone prawo do emerytury lub renty.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Wypłata czternastych emerytur już wkrótce

Pierwsi seniorzy otrzymają czternastą emeryturę 1 września. Pieniądze ZUS przekaże do banków i na pocztę jeszcze w sierpniu, aby wypłaty dotarły na czas.

- Czternastki będą wypłacane automatycznie, bez składania wniosków. Seniorzy otrzymają je razem z wrześniową emeryturą lub rentą, w terminach 1, 6, 10, 15, 20 i 25 września. Ostatnia grupa otrzyma pieniądze 1 października i to będą osoby, które pobierają zasiłek lub świadczenie przedemerytalne. To właśnie wtedy przypada ich termin wypłaty za wrzesień – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.


Dla kogo czternasta emerytura?

Do dodatkowego świadczenia uprawnione będą osoby, które na 31 sierpnia tego roku będą miały prawo do emerytury, renty lub innego świadczenia emerytalno-rentowego i będą je pobierały. Chodzi m.in. emerytury i renty w systemie powszechnym, emerytury i renty rolników, służb mundurowych, emerytury pomostowe, świadczenia i zasiłki przedemerytalne, renty socjalne, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, rodzicielskie świadczenia uzupełniające oraz renty inwalidów wojennych i wojskowych.

Wysokość czternastki?

Maksymalna kwota czternastej emerytury to 1 878,91 zł brutto i jest ona równa wysokości minimalnej emerytury. Otrzymają ją osoby, których świadczenie główne (np. emerytura, renta) nie przekracza 2 900 zł brutto. Osoby, których emerytura czy renta jest wyższa, otrzymają czternastkę pomniejszoną zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. – Przykładowo, jeśli ktoś otrzymuje emeryturę w wysokości 3500 zł brutto, to czternastka – zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę” będzie mu przysługiwać w wysokości 1278,91 zł brutto, czyli zostanie zmniejszona o 600 zł – wyjaśnia rzeczniczka.

Jak dodaje, czternasta emerytura nie będzie wypłacana, jeśli jej wysokość wyniesie mniej niż 50 zł brutto. Oznacza to, że czternastki nie dostaną osoby z emeryturą lub rentą wyższą niż 4728,91 zł brutto. Dodatkowe pieniądze nie trafią też do tych, którzy na 31 sierpnia będą mieć zawieszoną wypłatę emerytury lub renty, np. dlatego, że przekroczyły limit dorabiania.

Przy ustaleniu wysokości czternastki osobie, która pobiera rentę wdowią, ZUS przyjmie sumę przysługujących świadczeń wypłacanych w zbiegu lub sumę przysługujących świadczeń przyznanych i wypłacanych przez dwa lub więcej organy emerytalne/rentowe.

Ile na „rękę”?

Od czternastki odliczana jest składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Wysokość czternastki na rękę nie będzie jednakowa dla wszystkich, właśnie z powodu różnic w zaliczce na podatek. Przykładowo, osoba z emeryturą minimalną 1878,91 zł brutto dostanie 1558,81 zł na rękę, a przy emeryturze 2000 zł brutto – wysokość czternastki netto („na rękę”) wyniesie - 1 544,81 zł, przy świadczeniu w wysokości 3000 zł brutto - czternastka wyniesie 1405,81 zł netto.

Dodatkowe świadczenie jest wolne od potrąceń, np. zajęć komorniczych i nie wlicza się do dochodu przy staraniu się o pomoc społeczną, alimenty czy świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Czternastka przysługuje tylko jedna. W przypadku renty rodzinnej dodatkowe świadczenie dzielone jest równo między wszystkich uprawnionych.


* Wyliczenia uwzględniają pomniejszenie "czternastki" według zasady złotówka za złotówkę oraz pomniejszenie świadczenia o zaliczkę na podatek dochodowy (12 proc.) oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne (9 proc.). Minimalna wysokość czternastki będzie musiała wynieść co najmniej 50 zł, aby świadczenie przysługiwało.


Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Renty wdowie - podsumowanie lipca. Śląskie liderem

Duże zainteresowanie rentą wdowią w województwie śląskim

Do 31 lipca tego roku świadczeniobiorcy złożyli 1 mln 65 tys. wniosków ERWD o rentę wdowią. ZUS uruchomił wypłatę świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną dla 755,2 tys. osób na łączną kwotę 2 mld 433 mln zł. Najwięcej wniosków złożono w województwie śląskim. W tym regionie jest również największa liczba beneficjentów tego świadczenia oraz też łączna kwota wypłaty.

Renta wdowia to połączone świadczenia, z których jedno jest rentą rodzinną. Jako rentę wdowią można otrzymać 100 proc. własnego świadczenia (emerytury lub renty) oraz 15 proc. świadczenia przysługującego po zmarłym małżonku lub odwrotnie. Określa się to jako zbieg świadczeń.

Z danych ZUS wynika, że 65 proc. przypadków zbieg świadczeń ma konstrukcję: 100 proc. renty rodzinnej i 15 proc. własnego świadczenia.

Część uprawnionych osób otrzyma świadczenie z dwóch instytucji: z ZUS i z innego organu emerytalno-rentowego. Oznacza to, że otrzymają w jednym miesiącu dwie wypłaty w różnych terminach. W zbiegu świadczeń może wystąpić kombinacja aż 145 różnych świadczeń.

 Rekordowe województwo śląskie

W całym kraju do ZUS wpłynęło ponad 1  mln 60 tys. wniosków, w tym z województwa śląskiego najwięcej, 133, 5 tys. wniosków. W mazowieckim województwie było o prawie 10 tys. wniosków mniej (123, 9 tys.).  W pozostałych województwach liczba wniosków nie przekroczyła 100 tys.

Również jeśli chodzi o liczbę wypłaconych rent rodzinnych i wysokość kwot – to Śląskie ponownie jest liderem. Do 31 lipca 2025 r. ZUS uruchomi wypłatę świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną

dla 755,2 tys. osób, w Śląskim dla 97,5 tys. osób, a  w mazowieckim – 89,5 tys. Do końca lipca ZUS uruchomi wypłatę świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną na łączną kwotę 2 mld 433 mln zł, w tym kwota świadczeń wypłacanych w 15 proc. wynosi 264,4 mln zł. W tej puli najwyższa suma przypada dla województwa śląskiego. Łączna kwota świadczeń w zbiegu w naszym regionie to ponad 344,1 mln zł, w tym kwota świadczeń wypłacanych w 15 proc. – 34,6 mln zł.

 Lipcowe wypłaty ZUS realizował zarówno w dotychczasowych terminach płatności, jak i w inne dni. Od sierpnia łączne wypłaty świadczeń w zbiegu od ZUS świadczeniobiorcy otrzymają 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dnia miesiąca.

 Wnioski wciąż wpływają

Wnioski o rentę wdowią wciąż wpływają, warto jednak pamiętać o tym, że od lipca ZUS wypłaca świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Zatem jeśli ktoś nie złożył wniosku o rentę wdowią w lipcu, a zrobił to np.1 sierpnia, to świadczenie – jeśli będzie miał do niego prawo – otrzyma od sierpnia, za lipiec nie będzie się należało. ZUS przyjmował wnioski ERWD o rentę wdowią od wdów i wdowców od stycznia 2025 r. Najwięcej wpłynęło ich w styczniu, bo 312 tys. Wówczas dzienny wpływ wniosków wynosił ponad 10 tys., w czerwcu do ZUS złożono ponad 118 tys. wniosków, a w lipcu 81,5. Wnioski wciąż wpływają, do 4 sierpnia do godz. 8.00 wpłynęło 928 wniosków ERWD.

 Warunki do spełnienia

Aby ZUS mógł wypłacić rentę wdowią, osoba wnioskująca musi spełnić łącznie wszystkie warunki. Kobieta powinna mieć co najmniej 60 lat, a mężczyzna – co najmniej 65 lat, do dnia śmierci małżonka pozostawać z nim we wspólności małżeńskiej, nie być obecnie w związku małżeńskim oraz nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni).

Nie spełnienie chociaż jednego z warunków wymienionych w przepisach powoduje brak prawa do świadczenia.  W sytuacji gdy wysokość przynajmniej jednego ze świadczeń będzie równa kwocie limitu, czyli trzykrotności kwoty najniższej emerytury, lub ją przekroczy, świadczenie również nie będzie przysługiwało. Renta wdowia to średnio 353,94 zł dodatkowej wypłaty co miesiąc.

 Do najczęstszych przyczyn decyzji odmownych należą: zbyt wysoka kwota świadczenia aktualnie wypłacanego (powyżej trzykrotności kwoty najniższej emerytury), nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, brak prawa do renty rodzinnej. Od decyzji ZUS w sprawie renty wdowiej można się odwołać do sądu.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Rośnie liczba stulatków, którym ZUS wypłaca świadczenie honorowe

Ponad 3,8 tys. osób, które mają 100 i więcej lat, otrzymuje z ZUS świadczenie honorowe. W 2018 r.  liczba ta była o połowę mniejsza. Wówczas ZUS wypłacał świadczenie honorowe 1,9 tys. osobom. Obecnie w województwie śląskim 413 osób pobiera takie świadczenie, a najstarsza klientka ZUS w naszym regionie ma 108 lat.

 

- Każda osoba, która obchodzi setne urodziny, może otrzymać honorowe świadczenie pieniężne. Raz przyznane – ZUS wypłaca je co miesiąc. Aktualna wysokość świadczenia honorowego, dla osób który ukończyły sto lat,  wynosi 6 589,67 zł brutto. Świadczenie wypłacane jest w jednakowej kwocie dla wszystkich, niezależnie kiedy senior obchodził swoje setny urodziny, czyli dla tych co mają obecnie ukończone 100 lat, ale też dla tych, którzy na swoim torcie urodzinowym mieli liczbę 101, 102 czy większą – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

 Zmiany od początku 2025 r.

Od 1 stycznia 2025 roku  świadczenie honorowe zostało uregulowane ustawą. Nowe przepisy zrównały wszystkie wypłacane świadczenia bez względu na długość czasu pobierania, do jednej, takiej samej kwoty dla wszystkich. Wprowadzona zmiana zagwarantowała także coroczną waloryzację, która tak jak w przypadku emerytur i rent, odbywa się w marcu. Tak więc świadczenia honorowe, które były wypłacane przed 31 grudnia 2024 roku w niższej kwocie,  zostały podwyższone. ZUS zrobił to z urzędu, bez dodatkowego wniosku ze strony klienta.

Co ważne, dodatkową gratyfikację otrzymać mogą i otrzymują nie tylko klienci ZUS, ale również stulatkowie, którzy do tej pory nie pobierali emerytury lub renty z żadnej instytucji.

ZUS realizuje wypłaty dla 3,8 tys. osób w całym kraju, którzy ukończyli 100 i więcej lat. Na koniec 2018 r. ZUS wypłacał świadczenie honorowe o połowę mniejszej liczbie seniorów - 1,9 tys.

Również liczba stulatków w województwie śląskim wzrosła, obecnie świadczenie honorowe z ZUS otrzymuje 413 osób, podczas gdy pięć lat temu, w 2020 r. -248 seniorów.

Województwo śląskie jest drugim, zaraz po mazowieckim (ponad 620 osób), gdzie liczba stulatków w statystykach ZUS jest najwyższa. Najmniej – wypłacanych świadczeń honorowych z ZUS jest w woj. opolskim (75) i lubuskim (76).

- W regionie najstarsza beneficjentka honorowej premii z ZUS-u ma 108 lat, a świadczenie wypłaca jej Oddział ZUS w Częstochowie. Najstarszy mężczyzna w województwie śląskim ma ukończone 105 lat, a do 106 urodzin brakuje mu niewiele. Najstarszemu klientowi ZUS w Śląskim świadczenie honorowe wypłaca Oddział ZUS w Rybniku – podaje rzeczniczka prasowa.

Kiedy ZUS przyzna świadczenie z urzędu, a kiedy trzeba złożyć wniosek?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie honorowe przysługuje osobom, które posiadają obywatelstwo polskie, ukończyły 100 lat oraz mają prawo np. do emerytury lub  renty. W takim przypadku świadczenie honorowe przyznawane jest z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składania wniosku. Decyzję w sprawie przyznania świadczenia honorowego stulatek otrzyma z właściwego organu emerytalnego lub rentowego, w tym m.in. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Wojskowego Biuro Emerytalne, Zakładu Emerytalno-Rentowy MSWIA oraz Biura Emerytalne Służby Więziennej.

- W przypadku, gdy jedna osoba ma prawo do świadczeń emerytalno-rentowych wypłacanych przez dwa różne organy, świadczenie honorowe przyzna oraz będzie je wypłacał ZUS – tłumaczy rzeczniczka.

 Świadczenie honorowe może być przyznane również po złożeniu wniosku. Dotyczy to osób, które nie mają prawa do własnej emerytury czy renty, ale posiadają obywatelstwo polskie, ukończyły 100 lat oraz miały centrum interesów osobistych lub gospodarczych w Polsce przez co najmniej 10 lat po ukończeniu 16. roku życia. W takiej sytuacji ZUS przyzna 100-latkowi świadczenie honorowe od miesiąca, w którym zostanie złożony wniosek. Formularz wniosku o świadczenie honorowe (ESH) jest dostępny na stronie internetowej zus.pl i w każdej placówce Zakładu.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

ZUS wypłaca pieniądze dla wdów i wdowców w ramach tzw. renty wdowiej. Mieszkańcy województwa śląskiego zyskali dodatkowo łącznie 34 mln zł

Ponad 715 tys. osób otrzymało wyższe świadczenia w ramach tzw. renty wdowiej. Od 1 lipca trafiło do nich dodatkowo 253 mln zł. W województwie śląskim ZUS wypłacił 95 tys. osób rentę wdowią, których świadczenia wzrosły dodatkowo o 33,8 mln zł.

ZUS od 1 lipca wypłaca rentę wdowią, czyli połączenie dwóch świadczeń – własnego (np. emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy) oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Do tej pory wyższe świadczenie, wg wzoru 100 % swojego świadczenia i 15 % renty rodzinnej po zmarłym małżonku lub na odwrót, otrzymało ponad 715 tys. osób. Kwota połączonych świadczeń w kraju przekroczyła 2 mld 406 mln zł, w tym kwota świadczeń wypłacanych w 15% wynosi 253,1 mln zł. - Renta wdowia to największy projekt publiczny realizowany przez ZUS w ostatnich latach. Obsługa wniosków odbywa się zgodnie z przyjętym harmonogramem. To wszystko jest możliwe dzięki ogromnemu zaangażowaniu pracowników Zakładu – mówi Dorota Bieniasz, wiceprezes ZUS nadzorująca pion świadczeń.

Śląskie - najwięcej wniosków, najwięcej uprawnionych, najwyższa suma wypłat

- W województwie śląskim liczba osób, którym ZUS wypłacił wyższą kwotę w związku z otrzymaniem renty wdowiej sięgnęła 95 tys. uprawnionych. Łączna kwota obu świadczeń (tzw. świadczeń w zbiegu), jaką otrzymali wdowy i wdowcy z województwa śląskiego, to 343,2 mln zł, w tym kwota świadczeń wypłacanych w 15% wynosi 33,8 mln zł – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
Dodajmy, że województwo śląskie jest rekordowe pod względem zainteresowania świadczeniem, czyli liczby wniosków (wpłynęło do śląskich oddziałów ZUS ponad 131,3 tys. wniosków), liczby osób, którym wypłacono świadczenie, jak również sumy wypłaconych świadczeń.

 Terminy składania wniosku

- Ważna informacja dla osób, które spełniają warunki na ten moment do renty wdowiej, by nie zwlekały ze złożeniem wniosku, tylko zrobiły to przed upływem lipca. Jeśli wniosek o rentę wdowią wpłynie do ZUS do 31 lipca 2025 r. i zostanie rozpatrzony pozytywnie, świadczenia będą wypłacane także za lipiec. W przypadku wniosków złożonych w następnych miesiącach i rozpatrzonych pozytywnie wypłata będzie uruchomiona od miesiąca, w którym dany wniosek trafi do ZUS – przypomina rzeczniczka.

 

Dwie wypłaty w różnych terminach

Część uprawnionych osób otrzyma świadczenie z dwóch instytucji: z ZUS i z innego organu emerytalno-rentowego. Oznacza to, że tacy klienci dostaną w jednym miesiącu dwie wypłaty w różnych terminach. Osoby te otrzymają natomiast jedną decyzję – od tego organu, który będzie im wypłacał 15 proc. świadczenia. Druga instytucja poinformuje je o kontynuowaniu wypłaty dotychczasowego świadczenia w wysokości 100 proc.

 W zbiegu świadczeń może wystąpić kombinacja aż 140 różnych świadczeń. Proces obsługi renty wdowiej został zautomatyzowany w maksymalnym możliwym zakresie, czyli wszędzie tam, gdzie pozwalały na to przepisy i dostępność danych w systemach, oraz pod warunkiem, że wniosek złożony przez klienta był kompletny.

ZUS jest jedną z instytucji, które wypłacają te świadczenia – obsłuży ok. 90 proc. wszystkich wniosków, a do tej pory do ZUS wpłynęło 1 mln 40 tys. wniosków. Inne organy emerytalno-rentowe, które przyjmują wnioski o rentę wdowią, to: Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), Biuro Emerytalne Służby Więziennej (BESW), Wojskowe Biuro Emerytalne (WBE) oraz Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (ZER MSWiA).

 W przypadku zbiegu świadczenia z rentą rodzinną, w którego skład wchodzi świadczenie wypłacane przez inny organ emerytalno-rentowy, ZUS rozpocznie wypłaty po zakończeniu postępowania z tą instytucją. Po ustaleniu zbiegu ZUS zmieni termin płatności na 6. dzień każdego miesiąca, jeśli świadczenia te były wypłacane dotychczas w innym terminie.

 Decyzje odmowne

Równolegle do wypłat świadczeń przetwarzane są także decyzje odmowne, których łączna liczba wynosi obecnie 87,7 tys. - ZUS wyda decyzję, w której odmówi ustalenia zbiegu świadczeń, jeżeli wdowa lub wdowiec nie spełnią choć jeden z warunków uprawniający do renty wdowiej nie będzie spełniony lub jeżeli wysokość przynajmniej jednego z ustalonych świadczeń będzie równa kwocie limitu, czyli trzykrotności kwoty najniższej emerytury, lub ją przekroczy.
Od wydanych przez ZUS decyzji w sprawie renty wdowiej można się odwołać do sądu.

- Do najczęstszych przyczyn decyzji odmownych należą: zbyt wysoka kwota świadczenia aktualnie wypłacanego (powyżej trzykrotności kwoty najniższej emerytury), nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, brak prawa do własnego świadczenia, brak prawa do renty rodzinnej, zawarcie nowego związku małżeńskiego, niepozostawanie we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka, a także nieosiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego – wskazuje rzeczniczka.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Renta wdowia – kiedy decyzje z ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest jedną z instytucji, która realizuje ustawę o tzw. rencie wdowiej. Do ZUS wpłynęło 916 tys. wniosków – najwięcej ze wszystkich instytucji. ZUS obsłuży 88% wszystkich wniosków o rentę wdowią.

- Od 1 lipca Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpocznie wysyłkę decyzji w sprawie przyznania lub odmowy renty wdowiej. Moment otrzymania decyzji nie będzie tożsamy z wypłatą środków. Może się zdarzyć, że część wnioskodawców otrzyma świadczenie przed otrzymaniem decyzji – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Renty wdowie będą wypłacane przez ZUS od 1 lipca 2025 r. w dotychczasowych terminach wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, tj. 1, 6, 10, 15, 20 i 25 dzień danego miesiąca.

 Renta wdowia to połączone świadczenia np. 100% świadczenia własnego oraz 15% świadczenia przysługującego po zmarłym małżonku lub odwrotnie.

 Dwa przelewy, jedna decyzja – w jakich sytuacjach

W przypadku około 300 tys. świadczeń wypłacanych przez ZUS i inne organy emerytalne i rentowe (IOR) - klient otrzyma dwa przelewy: jeden z ZUS, a drugi z innej instytucji. Dostanie natomiast jedną decyzję – od tego organu, który będzie wypłacał 15% świadczenia. Z drugiej instytucji, otrzyma informację o kontynuowaniu wypłaty dotychczasowego świadczenia w wysokości 100%.

 Najwięcej wniosków w ZUS o rentę wdowią z woj. śląskiego

Do tej pory w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych złożono blisko 916 tys. wniosków. Najczęściej klienci wnioski o rentę wdowią składają w placówkach ZUS - bezpośrednio u pracowników w salach obsługi klientów. Tak złożonych zostało 76 proc. formularzy ERWD. W podziale na płeć, zdecydowana większość, bo aż 89 proc.,  wniosków o rentę wdowią, złożona została przez kobiety. - Największy wpływ wniosków odnotowaliśmy w styczniu, później z każdym miesiącem liczba ta malała, z nieznacznym wzrostem w maju. Województwo śląskiej jest regionem, w którym o to świadczenie ubiegało się najwięcej osób. Do tej pory złożono ponad 116 tys. wniosków, najwięcej z terenu działalności Oddziału ZUS w Rybniku i Sosnowca – informuje rzeczniczka.

 Liczba wniosków w oddziałach ZUS w woj. śląskim

Bielsko-Biała - 17 959, Chorzów - 18 092, Częstochowa -18 238, Rybnik - 21 722, Sosnowiec -20 202, Zabrze - 20 007; woj. śląskie - 116 220

Jak wygląda wpływ wniosków o rentę wdowią w innych instytucjach?

Inne organy emerytalne i rentowe (IOR) tj. Biuro Emerytalne Służby Więziennej (BESW) otrzymało 547 wniosków o rentę wdowią  (stan na 30.05.2025 r.), Wojskowe Biuro Emerytalne (WBE) - 3 506 wniosków (stan na 30.05.2025 r.), Zakład Emerytalno-Rentowy (MSWiA) - 5 559 wniosków (stan na 30.05.2025 r.). Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) otrzymała natomiast 117 457 wniosków (stan na 4.06.2025) i już rozpoczęła wysyłkę decyzji.

Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Waloryzacja i trzynasta emerytura – ZUS zakończył wysyłkę decyzji

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakończył coroczną wysyłkę listów do emerytów i rencistów. W kopercie znajdują się dwie decyzje: o marcowej waloryzacji oraz trzynastej emeryturze.

 

- ZUS zakończył wysyłkę decyzji waloryzacyjnych oraz decyzji o przyznaniu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, czyli tak zwanej trzynastej emerytury. W sumie do klientów trafiło ponad 8,6 mln listów z ZUS – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Wszyscy seniorzy, którzy mieli prawo do wypłaty na koniec lutego br. emerytury, renty czy innego długoterminowego świadczenia, otrzymali je podwyższone zgodnie z marcową waloryzacją. W tym roku wskaźnik waloryzacji wyniósł 105,5 proc, co oznacza, że świadczenia wzrosły o 5,5 proc.

 ZUS zakończył także wypłatę trzynastek. W tym roku kwota tego świadczenia wyniosła 1878,91 zł brutto.

- Trzynastka trafiła do wszystkich osób, które na dzień 31 marca br. miały prawo do wypłaty renty lub emerytury albo innego długoterminowego świadczenia wypłacanego przez ZUS – wyjaśnia rzeczniczka.

W liście z ZUS jaki trafił do świadczeniobiorców - znajdą oni decyzję waloryzacyjną, w której podana jest „stara” kwota świadczenia, kwota po marcowej waloryzacji brutto, a także kwota pobranej składki oraz zaliczki na podatek dochodowy i ostateczna wysokość świadczenia netto do wypłaty. Natomiast druga decyzja zawiera informację o przyznaniu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, czyli trzynastej emerytury wraz ze wskazaniem, że jest ona opodatkowana i oskładkowana na ogólnych zasadach przyjętych przy świadczeniu emerytalno-rentowym.

 ZUS jest zobowiązany przepisami prawa do tego, aby taką informację przekazać świadczeniobiorcom. Wysyłka decyzji waloryzacyjnych została zrealizowana - analogicznie jak w latach ubiegłych - łącznie z wysyłką decyzji o przyznaniu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, w jednej kopercie.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Pierwsze wypłaty 800 plus na nowy okres już na kontach rodziców

Rozpoczął się nowy okres świadczeniowy 800 plus, trwający od czerwca 2025 r. do maja 2026 r. Pierwsze świadczenia są już na kontach rodziców i opiekunów. Czerwiec to ostatni miesiąc, kiedy składając wniosek na obecny okres świadczeniowy, otrzymamy pieniądze za ten miesiąc, mając ciągłość wypłaty świadczenia.

 Natomiast wniosek złożony później, np. w lipcu, oznacza, że 800 zł będzie wypłacone od lipca, a czerwiec będzie miesiącem bez świadczenia.

– Łącznie w tym tygodniu wypłacimy świadczenia w wysokości 1 mld 379 mln zł dla ponad 1,7 mln dzieci. Dotychczas przyjęliśmy ponad 4,1 mln wniosków na blisko 6,5 mln dzieci. Obsługa wniosków jest realizowana na bieżąco – mówi wiceprezes ZUS Mariusz Jedynak.

Z województwa śląskiego rodzice i opiekunowie złożyli ponad 455 tys. wniosków. Nowy okres rozliczeniowy w programie 800 plus rozpoczął się 1 czerwca tego roku i potrwa do 31 maja 2026 r. Rodzice i opiekunowie, którzy chcą otrzymywać świadczenie jeszcze za czerwiec powinni się pospieszyć i najpóźniej do końca miesiąca złożyć wniosek. Warto pamiętać, że w momencie, gdy już rozpoczyna się nowy okres świadczeniowy, to od tego, w którym miesiącu wpłynie wniosek do ZUS-u, zależy bowiem to, za który miesiąc zostanie wypłacone świadczenie.

- Osoby, które wnioski na nowy okres świadczeniowy złożyły do końca kwietnia, pieniądze za pierwszy miesiąc dostaną bez przerw w wypłatach, a więc jeszcze w czerwcu, pod warunkiem, że nie ma konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jeśli ktoś złożył wniosek w maju, pieniądze za czerwiec otrzyma do końca lipca wraz z wypłatą świadczenia za ten miesiąc – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Wypłaty świadczeń na podstawie wniosków poprawnie złożonych w czerwcu nastąpią do końca sierpnia wraz z wyrównaniem za wcześniejsze miesiące. Zdecydowanie jednak należy zwrócić uwagę na to, że osoby, których wnioski wpłyną do ZUS-u po czerwcu, nie dostaną wyrównania za wcześniejsze miesiące.

Nie dotyczy to rodziców, którym dopiero co urodziło się dziecko. Na złożenie wniosku mają oni bowiem trzy miesiące od dnia narodzin dziecka. Jeżeli zrobią to w terminie, otrzymają świadczenie z wyrównaniem.

Wnioski można składać wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem: Platformy Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS, bankowości elektronicznej, aplikacji mZUS lub portalu Emp@tia.

Wypłata świadczenia realizowana jest bezgotówkowo, na numer rachunku bankowego wskazany we wniosku.

Świadczenie wychowawcze 800 plus co miesiąc jest wypłacane w 10 terminach. Są to 2., 4., 7., 9., 12., 14., 16., 18., 20. oraz 22. dzień miesiąca. Jeżeli któryś z tych terminów wypada w weekend lub święto, ZUS przelewa pieniądze wcześniej.

Świadczenie wychowawcze w wysokości 800 zł przysługuje na dziecko do ukończenia przez nie 18 roku życia, bez względu na dochód osiągany przez rodzinę.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

 

Wkrótce emeryci i renciści otrzymają dodatkowe pieniądze - „trzynastą emeryturę”

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje się do wypłaty tzw. trzynastej emerytury, czyli dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. „Trzynastka” przysługuje w wysokości najniższej emerytury, która obecnie wynosi 1878,91 zł brutto. Aby ją otrzymać, nie  trzeba składać żadnego wniosku. Dodatkowe pieniądze będą wypłacane wraz z kwietniową emeryturą czy rentą.

Pierwszy termin wypłaty dodatkowego świadczenia przypada na 1 kwietnia. Środki do osób pobierających emerytury i renty w tym terminie przekazane zostały na pocztę 27 marca, natomiast do banku trafią 31 marca. W pierwszej transzy trzynastkę otrzyma 888,5 tys. uprawnionych w całym kraju na łączną kwotę 1 mld 665 mln zł brutto.  

 

Kiedy wypłaty „trzynastek”

Harmonogram wypłat dodatkowego świadczenia pieniężnego przedstawia się następująco: 1, 6, 10, 15, 20, 25 kwietnia oraz 1 maja (dotyczy osób pobierających świadczenie lub zasiłek przedemerytalny). - Jeśli termin płatności świadczenia przypada na sobotę, niedzielę lub inny dzień ustawowo wolny od pracy, ZUS zrealizuje wypłatę przed tym dniem. W związku z tym osoby, które otrzymują świadczenia 6. i 20. kwietnia oraz 1 maja, mogą spodziewać się ich wcześniejszej wypłaty, najpóźniej do 4., 18. i 30. kwietnia – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

 Dla kogo trzynastki?

Aby otrzymać „trzynastką emeryturę” nie trzeba składać żadnego wniosku. ZUS przyzna je uprawnionym automatycznie. Otrzymają ją osoby, które na dzień 31 marca będą miały prawo do wypłaty jednego z długoterminowych świadczeń, takich jak emerytura, renta, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rodzicielskie świadczenie uzupełniające, świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny.  Tegoroczna wysokości „trzynastki” to 1878,91 zł brutto

 

W przypadku zbiegu prawa do świadczeń, na przykład emerytury z ZUS i KRUS lub emerytury wypłacanej wraz z rentą wypadkową, osobie uprawnionej przysługuje tylko jedno dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, zwane potocznie „trzynastką”. Jeśli świadczenia są wypłacane przez dwa różne organy emerytalno-rentowe, dodatkowe roczne świadczenie pieniężne zostanie wypłacone przez ZUS.

 

Wysokość trzynastki, jeśli prawo do renty rodzinnej ma kilka osób

Jeśli prawo do renty rodzinnej przysługuje więcej niż jednej osobie, to przyznawane jest jedna „trzynastka”, która zostanie podzielona na tyle równych części, ile osób ma prawo do renty rodzinnej na dzień 31 marca danego roku. Na przykład, jeśli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby, to każda z nich otrzyma połowę z kwoty 1879,91 zł.

 Beata Kopczyńska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim

Ponad 1,2 mld zł wypłacił ZUS w ramach świadczenia wspierającego, w Śląskim – 59,6 mln zł

Od stycznia można składać wnioski o świadczenie wspierające. W całym kraju do ZUS wpłynęło 68,8 tys. wniosków, natomiast kwota wypłaconych świadczeń to ponad 1,2 mld zł. W województwie śląskim liczba złożonych wniosków przekroczyła 3,6 tys., a suma wypłaconych świadczeń wspierający w Śląskim to 59,6 mln zł

O świadczenie wspierające mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnością, które: ukończyły 18 lat, są obywatelami Polski, lub państw z UE lub EFTA lub innych, ale przebywają w Polsce legalnie oraz mają dostęp do rynku pracy. Muszą także mieszkać w Polsce i posiadać decyzję wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON), w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od  70 do 100 punktów. Aby się ubiegać o decyzję z WZON, trzeba mieć status osoby z niepełnosprawnością potwierdzony stosownym orzeczeniem.

 Najpierw WZON, potem ZUS – ważna kolejność

- Ważna jest kolejność składania dokumentów o świadczenie wspierające. Najpierw osoba z niepełnosprawnością musi złożyć odpowiedni wniosek do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Dopiero po uzyskaniu decyzji, w której WZON ustali liczbę punktów na uprawniającym poziomie, po czasie aż decyzja stanie się ostateczna, dopiero wtedy można złożyć do ZUS-u wniosek o przyznanie świadczenia wspierającego – tłumaczy rzeczniczka.

Jeśli osoba z niepełnosprawnością najpierw złoży do ZUS-u wniosek o świadczenie wspierające, a nie będzie miała wydanej decyzji  przez WZON o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia, albo decyzja nie będzie jeszcze ostateczna, to ZUS pozostawi taki wniosek bez rozpatrzenia

 

Harmonogram składania wniosków do ZUS

Świadczenie wspierające jest wprowadzane w trzech etapach. Harmonogram, zgodnie z którym świadczenie będzie dostępne, uzależniony jest od liczby uzyskanych punktów. I tak osoby, które mają od 87 do 100 pkt, mogą ubiegać się o świadczenie od 2024 r., osoby, które mają od 78 do 86 pkt, mogą ubiegać się o świadczenie od 2025 r., a osoby, które mają od 70 do 77 pkt, mogą ubiegać się o świadczenie od 2026 r.

Harmonogram ten nie dotyczy osób z niepełnosprawnością, na które ich opiekunowie 1 stycznia 2024 r. lub później pobierali z organu gminy świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Takie osoby będą mogły ubiegać się o przyznanie świadczenia wspierającego już w 2024 r., jeśli w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia uzyskały co najmniej 70 punktów.

 

Wysokość świadczenia uzależniona od liczby punktów i renty socjalnej

Wysokość świadczenia jest wprost zależna od liczby punktów, którą przyzna WZON oraz wysokości renty socjalnej w danym okresie. Maksymalną kwotę świadczenia, czyli  220 proc. renty socjalnej  – aktualnie to 3919 zł otrzymają osoby, którym WZON w decyzji określił potrzebę wsparcia na poziomie od 95 do 100 punktów. Minimalną kwotę świadczenia, tj. 40 proc.  renty socjalnej, aktualnie to 713 zł otrzymają osoby, jeśli potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 74 punktów. Wraz z marcową waloryzacją wysokość świadczenia wspierającego zostanie podwyższona z urzędu, bez konieczności składania wniosków – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

 

Wniosek elektronicznie, wypłata na rachunek bankowy

Wniosek o świadczenie wspierające (SWN) można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną przez e-ZUS (dawniej: Platformę Usług Elektronicznych), portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną. Osoby niepełnosprawne nie muszą same składać wniosku. W ich imieniu taki wniosek może złożyć pełnomocnik lub przedstawiciel ustawowy (np. opiekun prawny).

ZUS wypłaca świadczenie wspierające przelewem na numer rachunku bankowego w Polsce, który osoba z niepełnosprawnością poda we wniosku. Świadczenie wspierające przysługuje bez względu na dochód, jest zwolnione z podatku dochodowego i nie będzie mogło zostać zajęte przez komornika.

 

68,8 tys. wniosków w kraju, w Śląskim - 3,6 tys. wniosków

Jak do tej pory zainteresowanie tą formą pomocy jest bardzo duże. W ciągu dziewięciu miesięcy do ZUS wpłynęło przeszło 68,8 tys. wniosków o świadczenie wspierające. Łączna kwota wypłat wyniosła ponad 1,2 mld zł. W województwie śląskim takich wniosków do 30 września wpłynęło ponad 3,6 tys. Liczba przyznanych świadczeń to ponad 2,4 tys. Kwota wypłaconych świadczeń w Śląskim przekroczyła 59,6 mln zł.

 Beata Kopczyńska Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS w województwie śląskim 

W piątek, 6 września, kolejne wypłaty czternastek

Kolejni świadczeniobiorcy z ZUS otrzymają w piątek, 6 września, dodatkowe pieniądze – tzw. czternastą emeryturę. W tym terminie w całym kraju dodatkowe świadczenia otrzyma ponad 1,1 mln osób na łączną kwotę przeszło 1,6 mld zł, w województwie śląskim  wypłaconych zostanie 131 tys. czternastych emerytur na kwotę blisko 160 mln zł.

Pierwsze „czternastki” w tym roku ZUS wypłacił jeszcze pod koniec sierpnia. Otrzymało ją ponad 740 tys. osób w całym kraju. Kolejna grupa świadczeniobiorców czternastkę otrzyma 6 września. Łącznie ponad 1,1 mln zł, natomiast w województwie śląskim tego dnia „czternastka” trafi do 131 tys. osób na łączną kwotę blisko 160 mln zł.

10 września swoje świadczenie otrzyma kolejna grupa emerytów i rencistów. Pozostałe terminy wypłat dodatkowego świadczenia to 15,20 i 25 września oraz 1 października. - Jeśli termin wypłaty wypada w święto lub dzień wolny od pracy wówczas ZUS przekazuje pieniądze wcześniej. Tak będzie z terminem wypłaty przypadającym na 15 września, kiedy to pieniądze do naszych świadczeniobiorców trafią na konto najpóźniej 13 września – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Czternasta emerytura wypłacana jest z urzędu razem z emeryturą czy rentą za wrzesień. Prawo do niej mają osoby, które na 31 sierpnia pobierali jedno z długoterminowych świadczeń, np. emeryturę, rentę, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, czy rodzicielskie świadczenie uzupełniające.

Wysokość czternastki uzależniona jest od wysokości już pobieranego świadczenia. 

Pełną kwotę 14. emerytury – 1780,96 zł brutto dostaną emeryci i renciści, których świadczenie podstawowe nie przekracza 2900 zł brutto.  Osoby z wyższymi świadczeniami (nie więcej niż 4630,96 zł brutto), otrzymają czternastkę pomniejszoną zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. 

Na przykład do emerytury 3500 zł brutto, czternastka będzie przysługiwać w kwocie mniejszej o 600 zł, czyli 1180,96 zł brutto. 

Aby prawo do dodatkowego świadczenia przysługiwało, musi ono wynosić co najmniej 50 zł, dlatego osoby ze świadczeniem powyżej 4630,96 zł brutto czternastki już nie otrzymają. Dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego nie otrzymają także osoby ze świadczeniem zawieszonym, np. z powodu przekroczenia limitów dorabiania.

- Osobom, które mają prawo do dwóch świadczeń z ZUS-u, przysługuje tylko  jedna czternastka.

W przypadku renty rodzinnej kwota dodatkowego świadczenia dzielona jest każdemu uprawnionemu po równo. Z czternastki nie dokonuje się potrąceń i egzekucji, pobierana jest tylko składka zdrowotna w wysokości 9 proc. oraz zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych – wyjaśnia rzeczniczka.

 Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów od 2023 roku jest na stałe wpisane w kalendarz wypłat świadczeniobiorców. Miesiąc wypłaty określany jest każdorazowo przez Radę Ministrów w rozporządzeniu wydawanym nie później niż do 31 października danego roku.

Beata Kopczyńska Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS w województwie śląskim

Pierwsze „czternastki” ZUS wypłaci jeszcze w sierpniu

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje się do wypłaty czternastej emerytury. Pierwsze czternastki trafią do uprawnionych już pod koniec sierpnia. Dodatkowe świadczenie pieniężne przekazywane będzie razem z emeryturą lub rentą za wrzesień.

Kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów od ubiegłego roku zostało wpisane na stałe w kalendarz wypłat świadczeniobiorców. Miesiąc wypłaty określa każdorazowo Rada Ministrów w rozporządzeniu wydawanym nie później niż do 31 października danego roku. W tym roku tzw. czternastka zostanie wypłacone we wrześniu. Niektórzy seniorzy dostaną ją wcześniej.

Jaka jest wysokość czternastki i kto ma prawo do świadczenia czytaj dziś na: https://czest.info/biznes

ZUS skontrolował zwolnienia lekarskie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podsumował wyniki kontroli zwolnień lekarskich przeprowadzonych w pierwszym kwartale 2024 roku. Kwota wstrzymanych i zwróconych świadczeń chorobowych w całym kraju to blisko 12 mln zł, w województwie śląskim to ponad 1,7 mln zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z przepisami, ma obowiązek kontrolować zwolnienia lekarskie pod kątem prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, jak i orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W tym pierwszym rodzaju kontroli pracownicy ZUS sprawdzają, czy osoby na zwolnieniu lekarskim prawidłowo wykorzystują czas na leczenie, czy też nie, bo np. pracują lub wykonują inne aktywności, których nie powinni będąc na „chorobowym”.

Natomiast druga kontrola – orzekania o czasowej niezdolności – przeprowadzają tylko lekarze orzecznicy ZUS. To oni weryfikują czy ubezpieczony jest nadal chory, a e-ZLA jest zasadne. Gdy lekarz orzecznik  po badaniu czy weryfikacji dokumentacji medycznej stwierdzi, że ubezpieczony jest już zdolny do pracy, to wypłata zasiłku zostaje wstrzymana, a ubezpieczony następnego dnia powinien zgłosić się do pracy.

 Blisko 5 tys. osób musiało oddać zasiłek chorobowy

 W całym kraju kontrolerzy ZUS sprawdzili ponad 35 tys. osób na zwolnieniu lekarskim, z czego 4,8 tys. zostało pozbawionych prawa do zasiłku. Kwota cofniętych świadczeń to ponad 8,2 mln zł. W województwie śląskim skontrolowano 4,1 tys. osób, z czego 839 osób musiało zwrócić do ZUS wypłacony zasiłek na łączną kwotę 1,4 mln zł.

- Najwięcej osób przyłapanych na niewłaściwym wykorzystywaniu eZLA było wśród chorych z terenu działalności Oddziału ZUS w Chorzowie. Na 467 osób poddanych kontroli aż 234 osoby musi zwrócić zasiłek do ZUS. Można powiedzieć, że w tym przypadku co drugi kontrolowany nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie. Kwotę jaką muszą zwrócić do ZUS te osoby to ponad 315 tys. zł – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Jeśli chodzi o liczbę skontrolowanych osób w Śląskim to najwięcej takich kontroli wykorzystywania zwolnień przeprowadzili pracownicy rybnickiego ZUS. Skontrolowano ponad 1,5 tys. osób. 197 osób musiało zwrócić wypłacony zasiłek chorobowy na sumę 427 tys. zł.

W Oddziale ZUS w Bielsku-Białej kontroli poddano 770 osób, 74 z nich nieprawidłowo wykorzystywało eZLA. Kwota cofniętych zasiłków to 93,5 tys. zł. W częstochowskim ZUS na 603 skontrolowane osoby 79 zostało pozbawionych chorobowego. Łączna kwota jaka wróciła do funduszu chorobowego to 166 100 zł. Kontrolerzy sosnowieckiego ZUS przeprowadzili w I kwartale tego roku 515 kontroli, z czego 81 osób nieprawidłowo wykorzystywało zwolnienie lekarskie. Kwota cofniętych zasiłków to prawie 123 tys. zł. Na terenie działalności zabrzańskiego ZUS kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich poddano 251 osób, z czego 176 osób pozbawiono świadczenia chorobowego na 310 tys. zł.

- Pamiętajmy o tym, że zwolnienie lekarskie jest zwolnieniem od wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej oraz wszelkich czynności, które mogą utrudnić powrót do zdrowia i wydłużyć czas rekonwalescencji.  Zwolnienie nie może pełnić roli swoistego urlopu. Jeśli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że ubezpieczony wykonuje pracę zarobkową w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, traci on prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zasiłku opiekuńczego i świadczenia rehabilitacyjnego – tłumaczy rzeczniczka.

 101 tysięcy wydanych orzeczeń lekarzy z ZUS

Drugim rodzajem kontroli prowadzonej przez Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W całym kraju w pierwszym kwartale tego roku łącznie przeprowadzono ponad 101 tys. takich kontroli przez lekarzy orzeczników ZUS. W efekcie blisko 5 tys. osób skrócono zwolnienie lekarskie na liczbę 32 tys. dni, które miały być finansowane z funduszu chorobowego, na kwotę ponad 3,7 mln zł. W województwie śląskim lekarze orzecznicy wydali 14,7 tys. decyzji, z czego 426 osobom skrócono zwolnienie lekarskie na 2731 dni. Wstrzymana kwota świadczenia chorobowego to ponad 299 tys. zł.

 Dane dla województwa śląskiego

W województwie śląskim najwięcej takich kontroli przeprowadziły oddziały ZUS: w Sosnowcu i w Zabrzu, bo ponad 3,3 tys., natomiast największa liczba decyzji o braku prawa do zasiłku była w Oddziale ZUS w Rybniku – 129 (na 1,1 tys. kontroli), i w Oddziale ZUS w Sosnowcu – 79. Również w tych oddziałach kwoty wstrzymanych świadczeń były najwyższe: O/Rybnik – 82,6 tys. zł, O/Sosnowiec – 60,3 tys. zł.

W pozostałych oddziałach dane wyglądają następująco: Oddział ZUS w Bielsku-Białej – liczba kontroli 2,4 tys., 57 osobom skrócono „chorobowe” na łączną kwotę 38,2 tys. zł; Oddział ZUS w Chorzowie  - liczba kontroli 3,1 tys., 72 osobom skrócono świadczenie chorobowe na kwotę 50,8 tys. zł; Oddział ZUS w Częstochowie – liczba kontroli 1,5 tys., 52 osobom skrócono zwolnienie na kwotę 40 tys.; Oddział ZUS w Zabrzu – 3,3 tys. kontroli, 37 osobom wstrzymano chorobowe na kwotę 27,4 tys. zł.

 Kiedy ZUS obniży zasiłek

Kontrole to nie wszystko. Zgodnie z przepisami ZUS ma również obowiązek ograniczyć wysokość świadczeń chorobowych do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia, po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego.

W związku z tym blisko 30 tys. osobom w całym kraju obniżono zasiłek chorobowy na kwotę 45,7 mln zł. 

 57,7 mln zł wróciło do ZUS

Zatem łącznie kwota cofniętych, wtrzymanych i obniżonych świadczeń chorobowych w całym kraju za okres od stycznia do marca 2024 roku przekroczyła 57,7 mln zł.

 Prawo kontroli mają także pracodawcy

Nie tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych może przeprowadzać kontrole. Uprawnienia do sprawdzenia prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby mają także płatnicy składek zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (tzn. pracodawcy, którzy zatrudniają powyżej 20 osób i są uprawnieni do wypłaty zasiłków chorobowych). Są sytuacje, kiedy do przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby upoważnieni są także pracodawcy, którzy nie wypłacają zasiłków. Dotyczy to przeprowadzenia kontroli w okresie, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas choroby wypłacane ze środków pracodawcy.

 Beata Kopczyńska Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS w województwie śląskim