[ZDROWIE] Chorujemy rzadziej, ale na dłuższy okres

W pierwszym półroczu 2026 roku, mimo że rzadziej korzystaliśmy ze zwolnień lekarskich, to łączny czas spędzony na chorobowym prawie się nie zmienił. 

ZUS zarejestrował 14,1 mln zaświadczeń lekarskich (spadek o 2,7% rok do roku), które przełożyły się na 147,7 mln dni absencji (minimalny spadek o 0,3%). 

W strukturze zwolnień rośnie udział nieobecności trwających od 11 do 30 dni.

Więcej dziś na: https://czest.info/zdrowie

Chorobowe a zdrowotne. Mylenie tych pojęć może sporo kosztować

Wiele osób wciąż błędnie utożsamia ubezpieczenie chorobowe z ubezpieczeniem zdrowotnym.

 Ta niewiedza niesie za sobą poważne ryzyko finansowe. 

W razie nagłej choroby możemy zostać bez prawa do płatnego zwolnienia lekarskiego.

Różnicę między tymi dwoma pojęciami można streścić w jednym zdaniu: ubezpieczenie zdrowotne pozwala na bezpłatne leczenie, natomiast ubezpieczenie chorobowe zapewnia pieniądze na czas leczenia.

Więcej dziś na: https://czest.info/biznes oraz  https://czest.info/zdrowie

Pośliznąłeś się i złamałeś nogę w drodze do pracy? Możesz otrzymać 100 proc. zasiłku chorobowego

Zimowa aura sprzyja upadkom na śliskiej czy nierównej powierzchni, co może doprowadzić do poważnej kontuzji. Warto wiedzieć, że jeśli osoba uległa wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy, i stała się czasowo niezdolna do pracy, to przysługuje jej prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100 procent podstawy wymiaru. Świadczenie przysługuje bez okresu wyczekiwania, nawet jeśli wypadek zdarzył się pierwszego dnia pracy.

Szczegóły dziś na: https://czest.info/zdrowie

ZUS skontrolował zwolnienia lekarskie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podsumował wyniki kontroli zwolnień lekarskich przeprowadzonych w pierwszym kwartale 2024 roku. Kwota wstrzymanych i zwróconych świadczeń chorobowych w całym kraju to blisko 12 mln zł, w województwie śląskim to ponad 1,7 mln zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z przepisami, ma obowiązek kontrolować zwolnienia lekarskie pod kątem prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, jak i orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W tym pierwszym rodzaju kontroli pracownicy ZUS sprawdzają, czy osoby na zwolnieniu lekarskim prawidłowo wykorzystują czas na leczenie, czy też nie, bo np. pracują lub wykonują inne aktywności, których nie powinni będąc na „chorobowym”.

Natomiast druga kontrola – orzekania o czasowej niezdolności – przeprowadzają tylko lekarze orzecznicy ZUS. To oni weryfikują czy ubezpieczony jest nadal chory, a e-ZLA jest zasadne. Gdy lekarz orzecznik  po badaniu czy weryfikacji dokumentacji medycznej stwierdzi, że ubezpieczony jest już zdolny do pracy, to wypłata zasiłku zostaje wstrzymana, a ubezpieczony następnego dnia powinien zgłosić się do pracy.

 Blisko 5 tys. osób musiało oddać zasiłek chorobowy

 W całym kraju kontrolerzy ZUS sprawdzili ponad 35 tys. osób na zwolnieniu lekarskim, z czego 4,8 tys. zostało pozbawionych prawa do zasiłku. Kwota cofniętych świadczeń to ponad 8,2 mln zł. W województwie śląskim skontrolowano 4,1 tys. osób, z czego 839 osób musiało zwrócić do ZUS wypłacony zasiłek na łączną kwotę 1,4 mln zł.

- Najwięcej osób przyłapanych na niewłaściwym wykorzystywaniu eZLA było wśród chorych z terenu działalności Oddziału ZUS w Chorzowie. Na 467 osób poddanych kontroli aż 234 osoby musi zwrócić zasiłek do ZUS. Można powiedzieć, że w tym przypadku co drugi kontrolowany nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie. Kwotę jaką muszą zwrócić do ZUS te osoby to ponad 315 tys. zł – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Jeśli chodzi o liczbę skontrolowanych osób w Śląskim to najwięcej takich kontroli wykorzystywania zwolnień przeprowadzili pracownicy rybnickiego ZUS. Skontrolowano ponad 1,5 tys. osób. 197 osób musiało zwrócić wypłacony zasiłek chorobowy na sumę 427 tys. zł.

W Oddziale ZUS w Bielsku-Białej kontroli poddano 770 osób, 74 z nich nieprawidłowo wykorzystywało eZLA. Kwota cofniętych zasiłków to 93,5 tys. zł. W częstochowskim ZUS na 603 skontrolowane osoby 79 zostało pozbawionych chorobowego. Łączna kwota jaka wróciła do funduszu chorobowego to 166 100 zł. Kontrolerzy sosnowieckiego ZUS przeprowadzili w I kwartale tego roku 515 kontroli, z czego 81 osób nieprawidłowo wykorzystywało zwolnienie lekarskie. Kwota cofniętych zasiłków to prawie 123 tys. zł. Na terenie działalności zabrzańskiego ZUS kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich poddano 251 osób, z czego 176 osób pozbawiono świadczenia chorobowego na 310 tys. zł.

- Pamiętajmy o tym, że zwolnienie lekarskie jest zwolnieniem od wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej oraz wszelkich czynności, które mogą utrudnić powrót do zdrowia i wydłużyć czas rekonwalescencji.  Zwolnienie nie może pełnić roli swoistego urlopu. Jeśli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że ubezpieczony wykonuje pracę zarobkową w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, traci on prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zasiłku opiekuńczego i świadczenia rehabilitacyjnego – tłumaczy rzeczniczka.

 101 tysięcy wydanych orzeczeń lekarzy z ZUS

Drugim rodzajem kontroli prowadzonej przez Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W całym kraju w pierwszym kwartale tego roku łącznie przeprowadzono ponad 101 tys. takich kontroli przez lekarzy orzeczników ZUS. W efekcie blisko 5 tys. osób skrócono zwolnienie lekarskie na liczbę 32 tys. dni, które miały być finansowane z funduszu chorobowego, na kwotę ponad 3,7 mln zł. W województwie śląskim lekarze orzecznicy wydali 14,7 tys. decyzji, z czego 426 osobom skrócono zwolnienie lekarskie na 2731 dni. Wstrzymana kwota świadczenia chorobowego to ponad 299 tys. zł.

 Dane dla województwa śląskiego

W województwie śląskim najwięcej takich kontroli przeprowadziły oddziały ZUS: w Sosnowcu i w Zabrzu, bo ponad 3,3 tys., natomiast największa liczba decyzji o braku prawa do zasiłku była w Oddziale ZUS w Rybniku – 129 (na 1,1 tys. kontroli), i w Oddziale ZUS w Sosnowcu – 79. Również w tych oddziałach kwoty wstrzymanych świadczeń były najwyższe: O/Rybnik – 82,6 tys. zł, O/Sosnowiec – 60,3 tys. zł.

W pozostałych oddziałach dane wyglądają następująco: Oddział ZUS w Bielsku-Białej – liczba kontroli 2,4 tys., 57 osobom skrócono „chorobowe” na łączną kwotę 38,2 tys. zł; Oddział ZUS w Chorzowie  - liczba kontroli 3,1 tys., 72 osobom skrócono świadczenie chorobowe na kwotę 50,8 tys. zł; Oddział ZUS w Częstochowie – liczba kontroli 1,5 tys., 52 osobom skrócono zwolnienie na kwotę 40 tys.; Oddział ZUS w Zabrzu – 3,3 tys. kontroli, 37 osobom wstrzymano chorobowe na kwotę 27,4 tys. zł.

 Kiedy ZUS obniży zasiłek

Kontrole to nie wszystko. Zgodnie z przepisami ZUS ma również obowiązek ograniczyć wysokość świadczeń chorobowych do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia, po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego.

W związku z tym blisko 30 tys. osobom w całym kraju obniżono zasiłek chorobowy na kwotę 45,7 mln zł. 

 57,7 mln zł wróciło do ZUS

Zatem łącznie kwota cofniętych, wtrzymanych i obniżonych świadczeń chorobowych w całym kraju za okres od stycznia do marca 2024 roku przekroczyła 57,7 mln zł.

 Prawo kontroli mają także pracodawcy

Nie tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych może przeprowadzać kontrole. Uprawnienia do sprawdzenia prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby mają także płatnicy składek zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (tzn. pracodawcy, którzy zatrudniają powyżej 20 osób i są uprawnieni do wypłaty zasiłków chorobowych). Są sytuacje, kiedy do przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby upoważnieni są także pracodawcy, którzy nie wypłacają zasiłków. Dotyczy to przeprowadzenia kontroli w okresie, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas choroby wypłacane ze środków pracodawcy.

 Beata Kopczyńska Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS w województwie śląskim

ZUS skontrolował chorych na zwolnieniu

 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych coraz skuteczniej wychwytuje nieprawidłowości w zakresie wystawiania i korzystania ze zwolnień lekarskich. Jak pokazują dane z pierwszego kwartału tego roku w niektórych oddziałach w województwie śląskim niemal co druga skontrolowana osoba na chorobowym wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. W Śląskim w wyniku przeprowadzonych kontroli prawidłowości orzekania i wykorzystywania zwolnień lekarskich kwota cofniętych i wstrzymanych zasiłków chorobowych przekroczyła 1,1 mln zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma ustawowy obowiązek kontrolowania zwolnień lekarskich. Przeprowadza kontrole wykorzystania zwolnień lekarskich, jak i prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W pierwszym przypadku polega to na sprawdzeniu czy osoba korzystająca ze zwolnienia nie świadczy pracy lub nie wykonuje innych czynności, które są niezgodne z zaleceniami lekarza i mogą utrudnić powrót do zdrowia. Jeżeli tak jest, to ZUS wstrzymuje wypłatę świadczenia, a jeżeli zostało już wypłacone, nakazuje jego zwrot. Natomiast w przypadku kontroli prawidłowości orzekania to lekarze orzecznicy ZUS weryfikują czy osoba na zwolnieniu lekarskim nadal jest chora i niezbędna jest kontynuacja zwolnienia, czy też należy zwolnienie skrócić.

W pierwszym kwartale tego roku kwota wstrzymanych i cofniętych zasiłków w całym kraju wyniosła 6,8 mln zł.

 Na chorobowym pracują, remontują, imprezują

- Niestety, wciąż są osoby, które korzystają ze zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, zatrudniając się u innego pracodawcy, remontując mieszkanie, porządkując ogródek, czy też pomimo zwolnienia wykonują pracę w swojej firmie – mówi Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Niezwykle pomocne w prewencji w zakresie wykorzystywania świadczeń chorobowych są, wprowadzone powszechnie w całym kraju w grudniu 2018 r., elektroniczne zwolnienia lekarskie. Pozwalają one na bieżąco weryfikować wpływające zaświadczenia oraz reagować na występujące nieprawidłowości. Duża pomoc w zakresie wykrywania nieprawidłowości jest ze strony samych klientów ZUS, którzy nie zgadzają się na oszukiwanie systemu, jak również ich samych, by za nieobecnych muszą wykonywać pracę. Stąd też informują ZUS o niewłaściwym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego przez swoich współpracowników, sąsiadów, a nawet członków rodziny, przesyłając do ZUS szczegółowe informacje dotyczącego „chorego”, niekiedy z pełną dokumentacją o tym,  co ich znajomi robią na zwolnieniu lekarskim.

Kwota cofniętych zasiłków z terenu Oddziału ZUS  w Rybniku najwyższa w kraju

W konsekwencji kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich 400 mieszkańców województwa śląskiego musi zwrócić zasiłki chorobowe na kwotę przekraczającą 714 tys. zł. Niechlubny rekord w kraju,  jeśli chodzi o kwotę cofniętych zasiłków, przypadł „chorym” poddanym kontroli przez rybnicki ZUS. Z tego terenu 181 osób nieprawidłowo wykorzystujących chorobowe musi zwrócić swój zasiłek, a łączna kwota zwrotu to  335 tys. zł. Z terenu działalności Oddziału ZUS w Bielsku-Białej – nieprawidłowo wykorzystywało zwolnienie lekarskie 12 osób, kwota cofniętych zasiłków wynosi blisko 30 tys. Natomiast niemalże co drugi skontrolowany chory przez kontrolerów z chorzowskiego ZUS nieprawidłowo wykorzystywał chorobowe. Na 85 osób skontrolowanych 39 będzie musiało zwrócić chorobowe w łącznej wysokości 82,7 tys. zł. Z terenu częstochowskiego ZUS cofnięto zasiłek 45 osobom na kwotę 51 tys. zł. Z terenu Zagłębia skontrolowano 139 osób z czego 45 osób musi zwrócić zasiłek na łączną sumę 45,3 tys. zł. Skuteczność kontroli zabrzańskiego ZUS wynosi 89 proc. na 90 osób skontrolowanych 78 osób zostało pozbawionych prawa do zasiłku na kwotę 171 tys. zł.

 Po kontrolach lekarzy orzeczników skrócono chorobowe o 4 tysiące dni

Kontrolę prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy mogą przeprowadzić tylko lekarze orzecznicy ZUS. Jeśli podczas takiej weryfikacji okaże się, że kontrolowany jest już zdolny do pracy, to dochodzi do skrócenia zwolnienia lekarskiego. W takiej sytuacji osoba badana zachowuje prawo do świadczenia chorobowego tylko do dnia badania, następnego dnia powinna stawić się w pracy.

W województwie śląskim lekarze orzecznicy ZUS skontrolowali 14,4 tys. zwolnień lekarskich. W wyniku tych kontroli ponad 600 osobom skrócono chorobowe na  sumę 4 tysięcy dni. Kwota wstrzymanych zasiłków przekroczyła 390 tys. zł.

W całym kraju liczba skontrolowanych orzeczeń przekroczyła 100 tys., a kwota wstrzymanych zasiłków wyniosła 3,4 mln zł.

Warto przypomnieć, że kontrolę wykorzystywania zwolnień lekarskich mogą przeprowadzić także pracodawcy, którzy zatrudniają powyżej 20 ubezpieczonych.

 Beata Kopczyńska regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego

Zdrowotne a chorobowe w czym tkwi różnica?

 Ubezpieczenie chorobowe i zdrowotne - choć nazwy mogą sugerować podobieństwo, są to zupełnie różne ubezpieczenia. 

Często te pojęcia bywają mylone, a efekt tego jest taki, że w czasie choroby możemy nie mieć prawa do płatnego zwolnienia lekarskiego. Dlatego w przypadku ubezpieczeń niewiedza może dużo kosztować.

Gdzie tkwi róznica czytaj dziś na: https://czest.info/zdrowie

100 mln elektronicznych zwolnień lekarskich

To co jeszcze kilka lat temu było wizją, później projektem, pilotażem dziś jest już codziennością ułatwiającą życie milionom Polaków – pracownikom i pracodawcom.  ​​​​​Elektroniczne zwolnienia lekarskie (e-ZLA) towarzyszą nam od 2016 r., jednak od grudnia 2018 r. stały się jedyną obowiązującą formą zaświadczenia lekarskiego na czas choroby czy opieki nad członkiem rodziny.

- Wdrożenie elektronicznych zwolnień lekarskich okazało się wielkim sukcesem. Polska jest jednym z niewielu krajów UE, która wprowadziła bardzo trudną reformę i wyparła papierowe zwolnienia lekarskie. Z naszego doświadczenia korzystają inne kraje Unii – podkreśliła prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS. Jak mówi przed tą reformą ZUS wykonał gigantyczną pracę. Zawarto  porozumienia z wieloma placówkami ochrony zdrowia publicznymi i niepublicznymi. Pracownicy Zakładu przeprowadzili ogromną liczbę szkoleń dla lekarzy, zakładali im profile na Platformie Usług Elektronicznych, niezbędne do wystawienia zwolnienia. Krok po kroku pomagali zapoznać się z zasadami wystawiania elektronicznego zwolnienia. Ciężka praca dała efekty.

Dziś wystawione e-ZLA można liczyć w milionach, niedawno lekarz w Centralnym Szpitalu Klinicznym przy ulicy Banacha w Warszawie wystawił stumilionowe elektroniczne zwolnienie lekarskie (e-ZLA).

E-zwolnienia pomocne w pandemii

Elektroniczne zwolnienia okazały się nieocenione w czasie wybuchu pandemii Covid-19.  - Dziś, po tym doświadczeniu, nie wyobrażam sobie naszej działalności bez e-ZLA. Gdyby nie ta reforma mielibyśmy dużo większe trudności w terminowej wypłacie zasiłków. Przypomnę, że w marcu 2020 roku padł rekord zaświadczeń - wystawiono ich około 3,3 mln, w jeden dzień 300 tys. Miało to oczywiście związek z epidemią koronawirusa – mówi szefowa ZUS.

W konsekwencji reformy zaświadczeń lekarskich wprowadzono w Polsce e-recepty oraz e-wizyty. Tym samym ZUS wyznaczył kierunek nowoczesnych i bardzo potrzebnych e-usług dla obywateli.

- E-ZLA to dla lekarzy szybsza i wygodniejsza metoda wystawiania zaświadczeń. Dzięki niej pracodawca natychmiast dowiaduje się o nieobecności pracownika i może szybciej zorganizować zastępstwo. Z kolei chory pracownik nie musi zanosić zaświadczenia do pracodawcy, tylko na spokojnie zająć się swoim leczeniem i powrotem do zdrowia – mówi Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego.

Mniej na chorobowym

Dzięki elektronicznym zwolnieniom wiemy, że 2021 roku lekarze wystawili osobom ubezpieczonym w ZUS 20,5 mln zaświadczeń lekarskich z powodu ich choroby. Łączna liczba dni absencji w pracy wynikającej z tych zaświadczeń wyniosła 239,9 mln. W porównaniu do 2020 r. zmniejszyła się zarówno absencja liczona w dniach – o 6,3 proc., jak i liczba zaświadczeń – o 1,3 proc.

Ze statystyk ZUS wynika, że dominującą przyczyną absencji chorobowej były choroby związane z ciążą, porodem i połogiem. Stanowiły prawie 17 proc. absencji. Niewiele mniej, bo 16,5 proc. przerw w pracy spowodowały choroby układu mięśniowo-szkieletowego. Kolejne miejsca w rankingu zajmują urazy i zatrucia (13,1 proc.), choroby układu oddechowego (11,6 proc.) oraz zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania (10,5 proc.).

 Beata Kopczyńska regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego